Yukarıdaki cümlede yer alan parantez içlerine sırayla hangi noktalama işaretleri gelmelidir?

Ceren( )in kardeşi 7( )sınıfa mı gidiyor( )
Yukarıdaki cümlede yer alan parantez içlerine sırayla hangi noktalama işaretleri gelmelidir?

A) ( „ ) ( . ) ( ? )
B) ) ( , ) ( . ) ( . )
C) ) ( „ ) ( , ) ( ! )

Çözüm:

Sorudaki cümle şu şekilde:

Ceren( )in kardeşi 7( )sınıfa mı gidiyor( )

Parantez içlerine uygun noktalama işaretleri yerleştirildiğinde cümle doğru anlam ve yazım kurallarına uygun olur.

Seçenekleri tek tek değerlendirelim:

A) ( „ ) ( . ) ( ? )

Burada:

• İlk parantez içine „ (tırnak işareti) konmuş. Bu Türkçede yaygın olarak kullanılmaz, ayrıca cümle içinde tırnak açma gerekmiyor.
• İkinci parantez içinde . (nokta) var; ancak “7.sınıfa” yazımında sayı ile “sınıf” arasına nokta konmaz, ayrıca “7. sınıf” yazılırken nokta sınıfın kısaltması için kullanılır, ama burada nokta ile birlikte boşluk olmalı. Nokta olmasına rağmen burası çok kritik.
• Son parantezde soru işareti (?) var ki, cümle soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti gelir. Bu doğru.

B) ) ( , ) ( . ) ( . )

Burada ilk parantez ) yalnız kapanış parantezi olmuş, anlamlı değil.

Sonunda ise nokta var ama cümle soru cümlesi, soru işareti olmalı.

C) ) ( „ ) ( , ) ( ! )

İlk parantez ) tek başına kapatma parantezi gibi görünür, anlamı yok.

Son parantezde ! (ünlem işareti) var, ancak cümle soru cümlesi, soru işareti gerekir.

Doğru cevap: A) ( „ ) ( . ) ( ? )

Ama bu da tam anlamıyla doğru değil çünkü tırnak işareti kullanımı uygun değil.

Şimdi cümlenin doğru hali nasıl olmalı?

Ceren’in kardeşi 7. sınıfa mı gidiyor?

Burada:

• “Ceren’in” kelimesindeki “’” (kesme işareti) kullanılmalı, çünkü özel isimden sonra gelen tamlama eki var.
• “7. sınıfa” ifadesinde “7.” rakamından sonra nokta koyulur ve nokta ile “sınıfa” arasında bir boşluk bırakılır. Bu noktalama, sıra sayılarında standarttır.
• Cümle soru cümlesi olduğu için sonunda “?” soru işareti olmalı.

Sonuç:

Cümledeki parantezlerin içine sırasıyla;

1. Kesme işareti (’)
2. Nokta (.)
3. Soru işareti (?)

gelmelidir.

Ama seçeneklerde kesme işareti yok, en yakın olan seçenek A’daki nokta ve soru işareti doğru, ancak “tırnak” işareti yerine kesme işareti olmalıydı.

Türkçede noktalama işaretleri cümlenin anlamını doğru ve net kılmak için çok önemlidir. Bu cümlede üç önemli noktalama işareti vardır:

1. Kesme işareti (’):
   Özel isimlere gelen eklerde isimden ayrılması için kullanılır.
   Örnek: Ceren + in → Ceren’in
   Bu işaret kullanılmazsa “Cerenin” yazımı yanlış olur, anlam karışır.
2. Nokta (.)
   Sıra sayılarında rakamdan sonra kullanılır.
   Örnek: 7. sınıf
   Burada “7” sayısı sıra sayısıdır, nokta sonrası boşluk bırakılır. Nokta olmasa anlam bozulur.
3. Soru işareti (?)
   Cümle soru cümlesi ise cümlenin sonunda soru işareti bulunmalıdır.
   Örnek: … mı gidiyor?
   Bu işaret cümlenin soru olduğunu belirtir.

Özetle, cümlenin doğru yazımı:
Ceren’in kardeşi 7. sınıfa mı gidiyor?

Burada parantezler sırasıyla:
(’), (.), (?) gelmelidir.

Ancak verilen seçeneklerde bu tam olarak yok. En yakın olan A seçeneğindeki nokta ve soru işareti doğru; fakat tırnak işareti yerine kesme işareti olmalı.

Bu sebeple, cümlenin doğru noktalama kurallarına uygun biçimde yazılması ve her noktalama işaretinin ne amaçla kullanıldığı bilinmelidir. Böylece yazılı iletişimde anlam bozulmaz, cümle doğru anlaşılır.