Sosyal Çalışmacı Ünvan Değişikliği Sınavı Konular ve Çıkmış Sorular 28

ÇOCUK MEVZUATI

Anayasa’da Çocuk Hakkında Yer Alan Maddeler

• Madde 41 – Aile Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
• Madde 42 – Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
• Madde 50 – Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.

Ülkemizde Ulusal Anlamda Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin Uygulanmasından Ve İzlenmesinden Sorumlu Koordinatör Kuruluş Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’dür.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi
Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocuk haklarını düzenleyen, çocukların Magna Carta’sı olarak tanımlanabilecek en önemli uluslararası belgedir. Türkiye sözleşmeyi 20-30 Eylül l990’da Birleşmiş Milletler Genel Merkezinde toplanan “Çocuklar için Dünya Zirvesinde” imzalamıştır.

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun Numarası: 4620
Bu Sözleşmenin amacı, çocukların yüksek çıkarları için haklarını geliştirmek, onlara usule ilişkin haklar tanımak ve bu hakların, çocukların doğrudan ve diğer kişiler veya organlar tarafından bir adli merci önündeki, kendilerini ilgilendiren davalardan bilgilendirilmelerini ve bu davalara katılmalarına izin verilmesini teminen kullanılmasını kolaylaştırmaktır.

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek Çocuk Satışı, Çocuk Fahişeliği ve Çocuk Pornografisi İle İlgili İhtiyari Protokol
Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 34. ve 35. maddeleri Fuhuş ve pornografi dâhil, çocuğu cinsel sömürü ve suistimalden korumak ve çocukların satışa, kaçırmaya ve fuhuşa konu olmalarını önlemek üzere her türlü çabayı göstermek devletin (taraf devlet) görevidir.demektedir.

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek Çocukların Silahlı Çatışmalara Katılmaları İle İlgili İhtiyari Protokol
8 Eylül 2000 tarihinde New York’ta imzalanan “Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye Ek Çocukların Silahlı Çatışmalara Dâhil Olmaları Konusundaki İhtiyari Protokolün ekli beyanlar yapılmak suretiyle onaylanması 4991 sayılı kanun ile 16.10.2003 tarihinde uygun bulunmuştur.

Özgürlüğünden Yoksun Bırakılan Küçüklerin Korunması İçin Birleşmiş Milletler (Havana) Kuralları
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 14 Aralık 1990 tarih ve 45/113 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.

Çocuk Mahkemelerinin Yönetimi Hakkında Birleşmiş Milletler Asgari Standart (Beijing) Kuralları
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 29 Kasım 1985 tarih ve 40/33 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Çocuk ceza adaleti sisteminde daima çocuğun iyileştirilmesi ön plana alınmalıdır ve çocuk suçlulara gösterilecek tepki hem suçun hem de suçlunun içinde bulunduğu koşullarla orantılı olmalıdır.

Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri İle Koruma Kurulları Kanunu
Kanun Numarası: 5402
Denetimli serbestlik, hapis ile tecrit modeline alternatif daha çağdaş ve ülke ekonomisine ekonomik ve sosyal yararı olan, suça sürüklenen çocuklar ve şüpheli, sanık, tanık, mağdur ve hakkında tedbir bulunan çocuk ve yetişkinlerin topluma kazandırılmaları için yapılan çalışmaların bütünüdür.

Çocuklar için denetimli serbestlik hizmetleri ise şu şekildedir:
Eğitim ve eğitime devam ettirme çalışmaları
Psikososyal destek
İş ve meslek edindirme kurslarına yönlendirme
Tedavi hizmetleri

Çocuk Koruma Kanunu
Kanun Numarası: 5395
5395 sayılı kanunun amacı, korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların korunmasına, haklarının güvence altına alınmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.

Çocuk Koruma Kanunu’na göre beş tedbirin uygulanması mümkündür. Bunlar:
Danışmanlık tedbiri
Eğitim tedbiri
Bakım tedbiri
Sağlık tedbiri
Barınma tedbiri

Acil Korunma Kararı Alınması

Derhâl korunma altına alınmasını gerektiren bir durumun varlığı hâlinde çocuk, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (Mülga) tarafından bakım ve gözetim altına alındıktan sonra acil korunma kararının alınması için Kurum tarafından çocuğun kuruma geldiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde çocuk hâkimine müracaat edilir. Hâkim tarafından, üç gün içinde talep hakkında karar verilir. Hâkim, çocuğun bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerektiğinde kişisel ilişkinin tesisine karar verebilir. Acil korunma kararı en fazla otuz günlük süre ile sınırlı olmak üzere verilebilir. Bu süre içinde kurumca çocuk hakkında sosyal inceleme yapılır. Kurum, yaptığı inceleme sonucunda, tedbir kararı alınmasının gerekmediği sonucuna varırsa bu yöndeki görüşünü ve sağlayacağı hizmetleri hâkime bildirir. Çocuğun, ailesine teslim edilip edilmeyeceğine veya uygun görülen başkaca bir tedbire hâkim tarafından karar verilir.

Çocuk mahkemesi, tek hâkimden oluşur. Bu mahkemeler her il merkezinde kurulur. On beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezasını gerektiren fiillerinden dolayı tutuklama kararı verilemeyeceği” belirtir.

Sosyal Hizmetler Kanunu
Kanun Numarası: 2828

Kanunun amacı, korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, sakat, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri belirlemektedir.

Bu kanuna göre korunmaya muhtaç çocuk şu şekilde tanımlanmaktadır:

• Anasız ve babasız, anasız veya babasız
• Anası veya babası ya da her ikisi de belli olmayan
• Anası veya babası ya da her ikisi tarafından da terk edilen
• Anası veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuğu.

Çocuk Yuvaları Yönetmeliği

0-12 yaş arası korunmaya muhtaç çocuklar ile gerektiğinde 12 yaşını doldurup, tek başına yaşamını sürdüremeyecek durumda olanlardan kurumca himaye olunan kız çocuklarının, bedensel, psiko-sosyal ve duygusal gelişimleri sağlıklı, topluma yararlı bireyler olarak yetiştirilmesiyle yükümlü olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne (Mülga) bağlı çocuk yuvalarını kapsar.

Kreş ve Gündüz Bakımevleri: 0 – 6 yaş grubundaki çocukların bakımlarını gerçekleştirmek, bedensel ve ruhsal sağlıklarını korumak ve geliştirmek ve bu çocuklara temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla kurulan ve yatılı olmayan sosyal hizmet kuruluşlarına denmektedir.

Çocuk Evleri Sitesi: Korunma ihtiyacı olan çocukların bakımlarının sağlandığı aynı yerleşkede bulunan birden fazla ev tipi sosyal hizmet biriminden oluşan kuruluşunu ifade etmektedir. Yetiştirme yurtları kapatılarak çocuk evleri sitesi açılmıştır. Ancak halen mevzuatı Yetiştirme Yurtlarının Kuruluş ve İşleyişine İlişkin Yönetmeliğine göre yürütülmektedir.

18 yaşını tamamlamış olan korunmaya ihtiyacı olan çocuklardan;
• Ortaöğretime devam edenlerin 20 yaşına kadar,
• Yükseköğrenime devam edenlerin 25 yaşına kadar korunma kararları uzatılabilir.

Yetiştirme Yurtlarının Kuruluş ve İşleyişine İlişkin Yönetmelik

Bu Yönetmelik, 13-18 yaş ve 18 yaşın üzerinde korunma kararının devamını gerektiren koşulları taşıyan korunmaya muhtaç çocukları; Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı, demokrasi bilincine sahip, insan haklarına saygılı, çağdaş, beden, ruh ve duygusal gelişimleri sağlıklı, topluma yararlı bireyler olarak yetiştirmek, korumak, bir iş veya meslek sahibi yapmakla görevli ve yükümlü olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı yetiştirme yurtlarını kapsar. “Yetiştirme Yurdu” 13-18 yaş ve üzerindeki korunmaya muhtaç çocukları korumak, bakmak, bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler olarak yetiştirilmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını ifade eder.

Çocuk Evleri Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile 3.7.2005 tarih ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında haklarında korunma ya da tedbir kararı verilen 0-18 yaş arası korunmaya muhtaç çocukları korumak, bir iş veya meslek sahibi yapmak, izlemek ve desteklemekle görevli ve yükümlü olan çocuk evlerini kapsar.

Çocuk Destek Merkezleri Yönetmeliği

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, Bakanlığa bağlı olarak geçici süre ile hizmet veren Çocuk Destek Merkezlerinin çalışma usul ve esasları ile hizmet standartlarını belirlemektir.

Koruyucu Aile Yönetmeliği

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, korunmaya muhtaç çocukların korunmalarını gerektiren süre içerisinde aile ortamında yetiştirilmesine yönelik koruyucu aile hizmetlerinin uygulama esaslarını, Bakanlık ile koruyucu ailenin yetki ve sorumluluklarını belirlemek, hizmetin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, çocuğun durumuna en uygun koruyucu aile seçimini, koruyucu ailenin eğitimini, sorumluluklarını, idare ile olan ilişkilerini, hizmetin işleyişini, koruyucu aileye talep halinde bu hizmetin karşılığı olarak yapılacak ödemeler ve izlemeye ilişkin esasları kapsar.

• Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli: Veli ya da vasi dışında kalan kan bağı bulunan akrabalar ya da çocuğun iletişim içinde olduğu veya tanıdığı bakıcı, komşu gibi yakın çevresinde olan, tercih etmeleri hâlinde en az temel ana, baba eğitimleri kapsamında eğitim almış kişi ve ailelerin sağladığı bakımı,
• Aylık bakım ödemesi: Koruyucu aile hizmeti verildiği müddetçe koruyucu aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim ve yetiştirilmelerine ilişkin harcamalara, çocukların kişisel gelişimleri için gerekli olan harçlıklarına karşılık olmak üzere talepte bulunan koruyucu ailelere ödenen miktarı,
• Geçici Koruyucu Aile Modeli: Acil koruma gereken ya da hakkında hizmet planı oluşturulmamış ve kuruluş bakımına yerleştirilmemiş ya da kendisi için planlanan hizmet modelinden çeşitli nedenlerle henüz yararlandırılamamış çocuklar için, temel ana, baba eğitimleri ve Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe Eğitimini almış profesyonel kişi ve ailelerin sağladığı birkaç gün ile en fazla bir ay arasında değişen bakımı,
• Süreli Koruyucu Aile Modeli: Öz ailesi yanına kısa sürede döndürülme imkânı bulunmayan ya da kalıcı olarak aile yanına yerleştirilemeyen çocuklara, tercihen temel ana, baba eğitimleri ve Koruyucu Aile Birinci Kademe Eğitimini almış kişi ve ailelerin sağladığı bakımı,
• Temel Aile Eğitimi: Çocuğun desteklenmesi amacıyla çocuk gelişimi, ihtiyaçları ve etkili ebeveynlik yapılması kapsamında temel ana, baba eğitimini de içeren genel ebeveynlik becerilerinin kazanıldığı eğitimi,
• Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli: Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya eşlerden biri en az ilköğretim düzeyinde olmak üzere temel ana, baba eğitimleri, Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe Eğitimlerini almış kişi ve ailelerin sağladığı bakımı ifade etmektedir.

Koruyucu ailenin tespiti ve istenen belgeler 8. maddede şu şekilde belirtilmiştir:
• Türk vatandaşı olması ve Türkiye’de sürekli ikamet etmesi,
• 25-65 yaş aralığında bulunması,
• En az ilkokul düzeyinde eğitim almış olması,
• Düzenli gelire sahip olması gerekir.

138 Sayılı Kötü Şartlardaki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Önlemler Sözleşmesi
Kanun Numarası: 4623

Uluslararası Çalışma Örgütü, çocuk işçiliği ile ilgili olarak farklı çalışma sektörlerine göre birçok sözleşme yayınlamıştır. 06.06.1973 tarihinde ILO tarafından kabul edilen ve 27.01.1998 tarihinde Türkiye tarafından onaylanan 138 sayılı sözleşme ile sektörlere bakılmaksızın genel bir yaş sınırı tespit edilmiştir. Sözleşmede “ülkelerin belirleyeceği asgari yaş sınırı, zorunlu öğrenim yaşının bittiği yaşın altında ve her halükarda on beş yaşın altında olmayacaktır” denilmektedir.

182 Sayılı Kötü Şartlardaki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Önlemler Sözleşmesi
Kanun Numarası: 4623

182 Sayılı Kötü Şartlardaki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Önlemler Sözleşmesi, en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğini tanımlamıştır.

İş Kanunu
Kanun Numarası: 4857

On altı yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz. Sanayiye ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

Genç işçi: 15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiyi,
Çocuk işçi: 14 yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış kişiyi,

633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu kapatılarak “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı” kurulmuştur. Kurum kapatılmasına rağmen çocuk mevzuatının bazı yerlerinde “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu” kavramı hâlâ yer almaktadır.

Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun
5.12.2001 tarihinde Lahey’de imzalanan “Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşmeyi” Türkiye 14.01.2004 tarihinde 5049 sayılı Kanun ile yasallaştırmıştır

Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesi
Kanun No. 7103
Korunmaya muhtaç çocukların işe alınmalarına ilişkin düzenlemelere 7103 sayılı Kanunun 24 ve 25 inci maddelerinde yer verilmiştir.

Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine İlişkin Tüzük
02.03.1995 tarihinde 22218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tüzük, korunmaya muhtaç çocukların, korunmaları sona erdikten sonra işe yerleştirilmelerinin esas ve usullerini, kamu kurum ve kuruluşlarının bu konudaki yükümlülükleriyle Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuyla diğer kurumlar arasındaki eşgüdümün sağlanmasına ilişkin hükümleri düzenlemektedir

Korunmaya muhtaç çocuğun muhtaçlığının belirlenmesinde öncelik sırası 8. maddede şu şekilde belirtilmiştir:
• Bu tüzük hükümlerinden daha önce yararlanmamış olması,
• Ailesinin olmaması,
• Evli veya çocuklu olması,
• Diğer adaylara göre yaşlı olması,
• Herhangi bir işte çalışmıyor olması,
• Hâlen bir sosyal hizmet kuruluşunda kalıyor olması.

Cenevre Çocuk Hakları Bildirgesi
Bugünkü Birleşmiş Milletlerin temeli olan Milletler Cemiyeti genel kurulunda 26.09.1924 yılında ilk uluslararası çocuk hakları bildirgesi kabul edildi.

Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kuralları (Pekin Kuralları)
Genel Kurulun 29 Kasım 1985 tarih ve 40/33 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Pekin kurallarına göre cezai sorumluluğun alt sınırı, çocuğun duygusal, zihinsel ve entelektüel açılardan olgunluğa eriştiği yaşın altında tutulmamalıdır. Çocuk ceza adaleti sisteminin amacı; çocuk ceza adaleti sisteminde daima çocuğun iyileştirilmesi ön plana alınmalıdır ve çocuk suçlulara gösterilecek tepki hem suçun hem de suçlunun içinde bulunduğu koşullarla orantılı olmalıdır.

Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu 21.05.1986 yılında kabul edilmiştir. Bu kanunun amacı, Gençlik ve Spor Bakanlığında tüzel kişiliğe sahip taşrada özel bütçeli Gençlik Hizmetleri ve Spor İl ve İlçe Müdürlüklerinin kurulmasına, teşkilat, görev ve yetkilerine ait esas ve usulleri düzenlemektir.

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
14.01.2004 tarihinde 25346 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin amacı; Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığının, çalışma usul ve esasları ile hizmet birimleri ve bu birimlerin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesidir.

Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun
5102 sayılı Kanun 03.03.2004 tarihinde kabul edilmiştir. Kanunun amacı; yurt içinde ve dışında yüksek öğrenim gören öğrencilere burs, kredi ve nakdî yardım verilmesiyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği
24.08.2004 tarihinde 25563 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin amacı, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından yüksek öğrenim öğrencilerine burskredi verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Katkı Kredisi Yönetmeliği
17.12.1997 tarihinde 23203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin amacı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilecek katkı kredisi ile ilgili işlemlerin usul ve esaslarını tespit etmektir.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, “638 sayılı Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile genç nesillerin sağlıklı yetişmesini sağlamak ve ülkemizi sporun her dalında dünya çapında başarılı olmasını sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Kanun Hükmünde Kararnamenin Tarihi: 3.6.2011. Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye göre gençliğin ihtiyaçları konusunda inceleme yapmak temel görevlerden biridir.

Gençlik ve Spor Bakanlığının hizmet birimleri dışında bağlı kuruluşları da yer almaktadır. Bunlar:

• Spor Genel Müdürlüğü: Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü’nün görevi beden eğitimi ve spor faaliyetlerini sevk ve idare etmektir.
• Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü: Kurumun amacı; yurt içinde ve dışında yüksek öğrenim gören öğrencilere bu kanun gereğince kredi vermek, yurtlar yaptırmak ve yurt işletmesini sağlamak suretiyle Türk gençlerinin yüksek öğrenimlerini, sosyal ve kültürel gelişmelerini kolaylaştırmaktır.
• Spor Toto Teşkilat Başkanlığı

Psikososyal Hizmetler
Psikososyal servis; yurtlarda barınan öğrencilerin, kendi bünyelerinden ve çevre şartlarından kaynaklanan ekonomik, sosyal, psikolojik sorunlarının ve ihtiyaçlarını belirlenmesine, çözümlenmesine; okul, yurt ve çevresiyle karşılıklı uyumlarına; yaşam koşullarının korunmasına, geliştirilmesine yardımcı olmak amacıyla, bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak hizmet veren birimdir.

Gençlik Merkezleri Yönetmeliği
Bu Yönetmeliğin amacı; gençlerin serbest zamanlarını sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlerle değerlendirmek, bilgi ve beceri sahibi olmalarına yardımcı olmak, gençlik faaliyetlerini planlamak, programlamak, yönetmek, denetlemek, değerlendirmek ve geliştirmek amacı ile kurulan gençlik merkezlerinin iş ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir. Gençlik merkezleri; gençlerin sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetler çerçevesinde serbest zamanlarının ilgi ve yetenekleri doğrultusunda değerlendirilmesine fırsat vermektedir.

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi BaşkanlığıHayatboyu Öğrenme ve Gençlik Programları Türk Ulusal Ajansı
Ülkemizde, Ocak 2002 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararı ile Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) bünyesinde Ulusal Ajans görevini yerine getirmek üzere bir daire başkanlığı kurulmuştur.

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Bu Yönetmeliğin amacı; Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığının, çalışma usul ve esasları ile hizmet birimleri ve bu birimlerin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesidir

1. Aşağıdakilerden hangisi anayasada çocukla ilgili yer alan hükümlerden değildir?
a) Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.
b) Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
c) Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.
d) Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.
e) Devlet, çocukların sorumluluk duygusu kazanmaları için çalıştırılması yönünde gerekli önlemleri alır.

2. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin uygulanmasından ve izlenmesinden sorumlu koordinatör kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
a) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
b) Sağlık Bakanlığı
c) Milli Eğitim Bakanlığı
d) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
e) Cumhurbaşkanlığı

3. Çocuk mahkemelerinin yönetimi ile ilgili uluslararası belgenin kısa adı nedir?
a) Brüksel
b) Cenevre
c) Çocuk hakları sözleşmesi
d) Beijing kuralları
e) Havana kuralları

4. Aşağıdakilerden hangisi “Çocuk Mahkemelerinin Yönetimi Hakkında Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları” içinde yer almaz?
a) Her aşamada çocuğun afişe olması yahut damgalanması gibi zararlara yol açabilecek durumların ortadan kaldırılması için gizliliğe azamî özen gösterilmelidir.
b) İlke olarak, çocuk suçlunun kimliğine ilişkin hiçbir bilginin yayınlanmasına izin verilmemelidir.
c) Yargılamanın tutuklu olarak yapılmasına en son çare olarak başvurulmalı ve süre mümkün olduğu kadar kısa tutulmalıdır.
d) Tutukluluk yerine mümkün olduğu kadar yakın gözetim, yoğun bakım veya bir aile yanına yahut eğitim kurumuna yerleştirme gibi alternatif önlemler getirilmelidir.
e) Çocuğun işlediği suç çok büyükse, tutuklanmalı ve alternatif modeller araştırılmamalıdır.

5. Aşağıdaki hangisi denetimli serbestlik hizmetlerinin yararlarından değildir?
a) Sonuç olarak kişi, ceza infaz kurumuna girmeyeceği için devlet bütçesine önemli bir ekonomik yarar sağlayacaktır.
b) Kişi, mahkûm olduğu ceza ve tedbiri kendi sosyal çevresi içerisinde, kendisine ve topluma yararlı faaliyetlerde bulunarak çekeceğinden, rehabilitasyonu daha kolay olacak ve toplumla daha çabuk bütünleşecektir.
c) Kişi, ceza infaz kurumuna girmediğinden bu kurumlarda yaşanan aşırı kalabalıklaşma ve bunun beraberinde getirdiği asayiş ve güvenlik sorunlarıyla daha az karşılaşacaktır. Salıverilen çocuk ve genç hükümlülerin öğrenimlerine devam etmelerine yardımcı olacaktır.
d) Hükümlülerin topluma uyum sağlamalarını kolaylaştırması ve yeniden suç işlemelerini önlemeye çalışması nedeniyle sistemin önemli oranda güvenlik yararı bulunmaktadır.
e) Cezaevlerinde aşırı doluluk nedeniyle hükümlülerin mümkün olan en kısa sürede affedilmesine yardımcı olacaktır.

6. Aşağıdakilerden hangisi çocuklara yönelik denetimli serbestlik hizmetlerinden değildir?
a) Denetim planı doğrultusunda istenilen amacın gerçekleşmesi için çocuğun eğitim, aile, iş ve sosyal çevreye uyumunu sağlamak, desteklemek, yardımcı olmak, öneride bulunmak
b) Çocuğa eğitim, iş, destek alabileceği kurum ve kuruluşlar, hakları ve haklarını kullanma konularında bilgi vermek
c) Hakkında tedbir bulunan çocukların denetim planı doğrultusunda, bu uygulamanın sonuçlarını ve çocuk üzerindeki etkilerini inceleyerek yükümlülüklerini yerine getirmesinde yardımcı olmak
d) İş ve meslek edindirme kurslarına yönlendirmek
e) Çocukların yurtdışında eğitim görmelerine yardımcı olmak

7. Aşağıdakilerden hangisi İş Kanunu’nda çocuk işçiliği ile ilgili yer alan maddelerden değildir?
a) On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır.
b) Çocuklar on beş yaşından itibaren sokakta çalıştırılabilir.
c) Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.
d) Sanayiye ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
e) On altı yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.

8. Çocuk Koruma Kanunu kapsamında çocukların haklarını korumak amacıyla aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmez?
a) İnsan haklarına dayalı, adil, etkili ve süratli bir usûl izlenmesi
b) Çocuğa yönelik suç işleyen bireyin haklarının da gözetilmesi
c) Çocuğun yaşama, gelişme, korunma ve katılım haklarının güvence altına alınması
d) Çocuğun yarar ve esenliğinin gözetilmesi
e) Çocuk ve ailesinin herhangi bir nedenle ayrımcılığa tâbi tutulmaması

9. Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Koruma Kanunu’na göre uygulanabilecek tedbirlerden değildir?
a) Bakım
b) Danışmanlık
c) Eğitim
d) Güvenlik
e) Sağlık

10. Aşağıdakilerden hangisi çocuk mahkemelerinin görevlerinden değildir?
a) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.
b) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.
c) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, Çocuk Koruma Kanunu’nda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.
d) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Çocuk Koruma Kanunu’nun 17. maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.
e) Çocuk mahkemeleri lüzumu halinde boşanma davalarına da bakabilir.

11. Gençlik ve Spor Bakanlığının kuruluşunu düzenleyen kanun hükmünde kararnamenin sayısı kaçtır?
a) 638
b) 633
c) 634
d) 676
e) 775

12. Aşağıdakilerden hangisi Gençlik ve Spor Bakanlığının görevlerinden değildir?
a) Gençlik ile ilgili ülkemizdeki kuruluşları koordine etmek
b) Gençlik çalışma ve projelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek
c) Gençlik çalışma ve projeleri yapmak, bu çalışma ve projeleri desteklemek, bunların uygulama ve sonuçlarını denetlemek
d) Spor faaliyetlerinin plan ve program dâhilinde ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesini gözetmek, gelişmesini ve yaygınlaşmasını teşvik edici tedbirler almak
e) Spor alanında uygulanacak politikaları tespit etmek ve uluslararası kuralların ve talimatların uygulanmasını temin etmek

13. Aşağıdakilerden hangisi Gençlik ve Spor Bakanlığının merkez teşkilatındaki hizmet birimleri arasında yer almaz?
a) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
b) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü
c) Gençlik Hakları Koordinasyonu Başkanlığı
d) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü
e) Hukuk Müşavirliği

14. Aşağıdakilerden hangisi Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevlerinden değildir?
a) Sosyal hayatın her alanına gençliğin etkin katılımını sağlayıcı öneriler geliştirmek
b) Ulusal düzeyde gençlik istatistiklerini oluşturmak
c) Gençlik derneklerinin tescil, vize ve aktarma işlemlerini yapmak
d) Gençleri kötü alışkanlıklardan koruyacak çalışmalar yapmak ve bu konuda faaliyetler yürütmek
e) Ulusal ve yerel düzeyde gençlik etkinlikleri düzenlemek

15. Aşağıdakilerden hangisi Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı kuruluşlardan biridir?
a) Spor Genel Müdürlüğü
b) Gençlik Genel Müdürlüğü
c) Spor Loto Genel Müdürlüğü
d) Gençlik Hakları Genel Müdürlüğü
e) Öğrenci Yurtları Genel Müdürlüğü

16. Aşağıdakilerden hangisi Spor Genel Müdürlüğünün görevlerinden değildir?
a) Sporcu sağlığı ile ilgili tedbirleri almak, sporcu sağlık merkezleri açmak, açtırmak, işletmek, işletilmesine yardımcı olmak, sporcuların sigortalanması işlemlerini yapmak ve yaptırmak
b) Spor müsabakalarında milletlerarası kuralların ve her türlü talimatın uygulanmasını sağlamak
c) Beden eğitimi ve spor alanında teknik bilgi ve spora ilgiyi artıracak yayınlar yapmak, faaliyetlerde bulunmak
d) Milletlararası spor temas ve münasebetlerinde resmi merci görevi yapmak
e) Türkiye’deki üniversitelerin beden eğitimi bölümlerinin kontenjanlarını belirlemek

17. Aşağıdakilerden hangisi Gençlik ve Spor Bakanlığı gençlik merkezlerinin amaçlarından değildir?
a) Gençlerin sosyal kişiliklerinin gelişmesine katkıda bulunarak, topluma uyumlu olmalarını sağlamak
b) Gençlerin madde bağımlılığı tedavilerinin gerçekleştirilmesini sağlamak
c) Yurt dışı gençlik kuruluşları ile uluslararası değişim programları gerçekleştirmek
d) Gençlerin sorunlarına yardımcı olmak, rehberlik ve danışmanlık yapmak
e) İlgi ve yetenekleri doğrultusunda bilgi ve becerilerini artırmak

18. Aşağıdakilerden hangisi Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine İlişkin Tüzükte yer alan önceliklerden değildir?
a) Bu tüzük hükümlerinden daha önce yararlanmamış olması
b) Ailesinin olmaması
c) Evli veya çocuklu olması
d) Diğer adaylara göre yaşlı olması
e) Sosyal güvenlik kaydının olmaması

19. Aşağıdakilerden hangisi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk ve Gençlik Merkezleri’nin görevleri arasında yer almaz?
a) Sokakta yaşayan ve çalıştırılan çocuklara ailelerine ve topluma yönelik her türlü sosyal hizmet programlarını hazırlamak ve uygulamak
b) Ekonomik yoksunluk içerisinde olduğu tespit edilen çocukların ve ailelerinin, sosyal yardım kaynaklarından ve kurumlarından yararlanmalarını sağlamak
c) Çocukların sosyalleşmesini sağlayıcı her türlü sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikleri düzenlemek
d) Çocuklarla ilgili her türlü yönetsel ve mesleksel kayıtları tutmak, belgeleri saklamak
e) Çocukların korunma altına alınması ile ilgili işlemleri yürütmek

20. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Hayatboyu Öğrenme Genel Koordinatörlüğünün alt koordinatörlüklerinden biri değildir?
a) Erasmus Program Koordinatörlüğü
b) Leonardo Program Koordinatörlüğü
c) Grundvig Program Koordinatörlüğü
d) Socrates Program Koordinatörlüğü
e) Comenius Program Koordinatörlüğü

21. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları sözleşmesine göre kaç yaşın altındaki kişiler çocuk olarak kabul edilir?
a. 20
b. 19
c. 18
d. 17
e. 16

22. “Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar.” ifadesi Anayasanın hangi maddesinde yer alır?
a. 40
b. 41
c. 42
d. 43
e. 44

23. “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.” ifadesi Anayasanın kaçıncı maddesinde yer alır?
a. 60
b. 61
c. 62
d. 63
e. 64

24. Türkiye’de Sosyal Hizmetler Kanunu kaç yılında kabul edilmiştir?
a. 1980
b. 1981
c. 1982
d. 1983
e. 1984

25. Türkiye’de 0 – 6 yaş grubundaki çocukların bakımlarını gerçekleştirmek, bedensel ve ruhsal sağlıklarını korumak ve geliştirmek ve bu çocuklara temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla kurulan ve yatılı olmayan sosyal hizmet kuruluşlarına ne ad verilir?
a. Çocuk yuvaları
b. Kreş ve gündüz bakımevi
c. Çocuk destek merkezleri
d. Çocuk evleri
e. Çocuk evleri sitesi

26. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarından biri değildir?
a. Eğitim
b. Danışmanlık
c. Sağlık
d. Barınma
e. Koruma

27. Türkiye’de kaç yaşındaki kişiler hakkında üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezası gerektiren fiillerden dolayı tutuklama kararı verilemez?
a. 12
b. 13
c. 14
d. 15
e. 16

28. İş Kanununun sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
a. 2828
b. 5395
c. 4857
d. 4721
e. 3289

29. Gençlerin korunması ile ilgili hükümler Anayasanın hangi maddesinde düzenlenmiştir?
a. 58
b. 59
c. 60
d. 61
e. 62

30. Türkiye’de gençlik merkezlerine en çok kaç yaşındaki kişiler üye olabilir?
a. 22
b. 23
c. 24
d. 25
e. 26

Sosyal Çalışmacı Ünvan Değişikliği Sınavı Konular ve Çıkmış Sorular 29