5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 177

HAVA KİRLİLİĞİ

Hava kirliliği, havadaki toz ve duman gibi yabancı maddelerin canlı sağlığına veya eşyalara zarar verecek kadar artmasıdır. Araçların egzozlarından, fabrika ve evlerin bacalarından çıkan gazlar hava kirliliğine neden olmaktadır. Hava kirliliği insan, hayvan ve bitki yaşamı ile sağlığını olumsuz etkilemektedir. Örneğin insanların solunum sistemini etkileyerek astım, bronşit, kanser gibi hastalıklara sebep olmaktadır. Hava kirliliği aynı zamanda kalp sağlığını da olumsuz etkilemektedir.

Hava kirliliğinin sonuçlarından bazıları şunlardır:

• Zararlı gazlar havadaki su buharıyla birleşerek asit yağmurları oluşturur. Asit yağmurları ormanlara, göllerdeki balıklara, toprağa ve toprağın üzerindeki canlılara zarar verir.
• Bazı gazlar küresel ısınmaya neden olur ve Dünya’nın gereğinden fazla ısınmasına yol açar.
• Klima, buzdolabı gibi araçlarda kullanılan bazı gazlar ise ozon tabakasının incelmesine neden olur. Bunun bir sonucu olarak da Güneş’ten gelen zararlı ışınlar yeryüzüne ulaşır ve canlılara zarar verir.

Hava kirliliğine karşı alınabilecek bazı önlemler şunlardır:

• Fosil yakıtların yerine güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, hidroelektrik enerji ve jeotermal enerji kullanılmalıdır.
• Araba egzozlarına, fabrika ve ev bacalarına filtre takılmalıdır.
• Bilinçsiz araç kullanımı önlenmeli, toplu taşıma araçlarının kullanımı teşvik edilmelidir.
• İnsanlar ağaçlandırma çalışmaları konusunda bilinçlendirilmeli, ağaç ve orman bakımı yapılmalıdır.
• Toplumda hava kirliliğinin insan sağlığına verdiği zararlar ve kirliliğe karşı alınacak önlemler hakkında bilinçlendirme yapılmalıdır.

Açıklama:

Bu sayfada hava kirliliği anlatılmaktadır. Hava kirliliğinin insan sağlığını (astım, bronşit, kanser) ve doğayı (asit yağmurları, ozon tabakasının incelmesi, küresel ısınma) olumsuz etkilediği belirtilmiştir. Çözüm olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması, filtre sistemleri, toplu taşıma ve ağaçlandırma gibi önlemler önerilmiştir.

Soru: Asit yağmurlarının bitkilere ve toprağa verdiği zararlar nelerdir?

Cevap:

• Toprağın pH değerini değiştirerek verimliliğini azaltır.
• Bitkilerin yapraklarını ve köklerini olumsuz etkiler.
• Ormanlarda ağaçların kurumasına sebep olabilir.
• Suda yaşayan canlılara zarar verir.

Kısa çözüm: Asit yağmurları, sadece havayı değil; suyu, toprağı ve bitkileri de etkileyerek ekosistemin dengesini bozar.