5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 247

Sözlük

A

• abluka: Bir ülkenin veya bir yerin dış dünya ile olan her türlü bağlantısını kuvvet kullanarak kesme.
• akıcı: Kolay anlaşılabilen, okunabilen.
• aksak: Aksayan, hafifçe topallayan.
• alıntı: Bir yazıya başka bir yazarın yazısından alınmış parça.
• allamak: Kırmızı duruma getirmek.

B

• bağımsızlık: Bağımsız olma durumu.
• bağlam: Herhangi bir olguda olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü veya bağlantısı.
• bellemek: Öğrenip akılda tutmak.
• bildirge: Bir kimsenin resmî bir kuruluşa herhangi bir durumu bildirmek için verdiği çizelge.
• bucak: İlçelerin, bir müdürle yönetilen bölümlerinden her biri.
• buyruk: Belirli bir davranışta bulunmaya zorlayıcı söz.

C

• car: Çağrı, tellal ile duyurma, ilan.
• cisim: Bir cismin uzayda doldurduğu boşluk.
• cürüm: Törelere, ahlak kurallarına aykırı davranış.

Ç

• çağıldamak: Sular akarken taşlara, kayalara çarparak “çağıl çağıl” ses çıkarmak.
• çağrıştırmak: Akla getirmek, hatırlatmak.
• çekirdek: Bir şeyin temelini oluşturan.

D

• densiz: Yakışıksız ve saygısızca davranan kimse.
• devir: Kendine özgü bir özellik taşıyan zaman parçası.
• devirmek: Bir yönetim organının veya başkanının yönetim gücünü zorla elinden almak.
• didinmek: Çok güçlük çekerek sürekli çalışmak.
• dilimlek: Bir bütünü ince ve yassı parçalara ayırarak kesmek.
• diyalog: Karşılıklı konuşma.
• dize: Şiirin satırlarından her biri, mısra.
• donanma: Belli bir amaçla kullanılan gemilerin bütünü.

E

• editör: Bir sanatçının, bir yazarın eserini yayıma hazırlayan kimse veya kuruluş.
• egzersiz: Vücudun gücünü ve dayanıklılığını artırmak için yapılan uygulama.
• enik: Kedi, köpek vb. çok memeli hayvanların yavrusu.
• enstrüman: Müzik aleti.
• esinlenmek: Bir şeyden ilham almak, içine doğmak.
• esnaf: Küçük sermaye ve zanaat sahibi.
• etkileşim: Birbirini karşılıklı olarak etkileme işi.
• evvela: İlk olarak, başlangıçta, önce.

F

• faaliyet: Canlılık, hareket.
• ferahlamak: Sıkıntısı, tasası azalmak.
• fosil: Geçmiş yer bilimi zamanlarına ilişkin hayvanların ve bitkilerin, yer kabuğu kayaçları içindeki kalıntıları veya izleri.

G

• gırgır: Açık denizlerde balık avlamakta kullanılan büyük ağ.
• göç: Bir yerden başka bir yere topluca yerleşmek için başka ülkeye giden (kimse, aile veya topluluk).
• görgü: Toplum içinde bir bireyin gösterdiği gibi yaşam alışkanlığı.
• gülünç: Güldürecek kadar tuhaf olan, gülmeye neden olan.

H

• hatip: Söz söyleme yeteneği olan, hitabet gücü yüksek kimse.
• hicap: Utanma, çekinme, sıkılma.
• hizip: Bir görüş etrafında birleşen, aynı amaç için çalışan küçük topluluk.
• hoca: Hz. Muhammed’in ilk vekili olarak Müslümanların imamlığını ve din koruyuculuğunu yapmakla görevlendirilmiş kimse.