5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 2. Kitap Cevapları Meb Yayınları Sayfa 20

Şu ana kadar edindiğiniz bilgilerden hareketle cumhuriyet ile ilgili istenen bilgileri aşağıdaki alanlara yazınız. Yazdıklarınızı arkadaşlarınız ile paylaşınız

Cumhuriyetin Tanımı

Cumhuriyet, halkın kendi temsilcilerini seçtiği ve devletin yönetiminde halkın söz sahibi olduğu bir yönetim biçimidir. Yönetim, seçilen temsilciler eliyle yapılır ve halk yöneticileri belirleyerek ülkeyi yönetir. Bu sistemde, halk egemenliği esas alınır ve devletin başında halkın seçtiği kişiler bulunur.

Cumhuriyetin Özellikleri

• Halk Egemenliği: Yönetim halkın iradesine dayanır.
• Seçme ve Seçilme Hakkı: Her vatandaş belirli koşullarla seçimlere katılabilir, oy verebilir ve seçilebilir.
• Kanunların Üstünlüğü: Hukuk kuralları herkese eşit uygulanır.
• Eşitlik: Kadın-erkek, tüm vatandaşlar oy kullanma hakkına sahiptir.
• Temsili Yönetim: Halk doğrudan değil, seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetimde söz sahibidir.
• Demokratik Değerler: Özgürlük, adalet ve katılım ön plandadır.
• Kişisel Hak ve Özgürlüklerin Korunması: Bireylerin hakları devlet tarafından korunur.

Cumhuriyete Uygun Olan Örnekler

• Halkın oy kullanarak belediye başkanlarını seçmesi.
• Parlamento veya meclis üyelerinin seçimle belirlenmesi.
• Kadın ve erkeklerin eşit oy hakkına sahip olması.
• Yasaların toplumun ortak iradesiyle yapılması.
• Yönetimde yetkinin halka ait olması ve halkın temsilcileri aracılığıyla kullanılması.

Cumhuriyete Uygun Olmayan Örnekler

• Bir kişinin ya da ailenin bütün devlet yetkilerini elinde toplaması (monarşi).
• Yönetimin kalıtsal olarak babadan oğula geçmesi.
• Halkın seçimlere katılmasının engellenmesi veya oy hakkının kısıtlanması.
• Tek kişinin ya da küçük bir grubun halk adına kararlar alması (diktatörlük).
• Bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edilmesi.