5. Sınıf Matematik Ders Kitabı 1. Kitap Cevapları Meb Yayınları Sayfa 141

BAŞLAYALIM

1) Aşağıdaki geometri tahtasında verilen geometrik şekillerin çevre uzunluklarını cetvelle ölçünüz. Bu şekillerin kenar ve çevre uzunluklarını santimetre cinsinden bularak yazınız.

Cevap:

• Üçgen (soldaki):
  Kenarlar: 6 cm, 8 cm, 10 cm
  Çevre: 6 + 8 + 10 = 24 cm
• Üçgen (ortadaki):
  Kenarlar: 7 cm, 9 cm, 11 cm
  Çevre: 7 + 9 + 11 = 27 cm
• Kare (sağ üst):
  Bir kenar: 5 cm
  Çevre: 4 × 5 = 20 cm
• Dikdörtgen (alt):
  Kısa kenar: 4 cm, uzun kenar: 12 cm
  Çevre: 2 × (4 + 12) = 32 cm
• Dikdörtgen (sağ alt):
  Kısa kenar: 5 cm, uzun kenar: 8 cm
  Çevre: 2 × (5 + 8) = 26 cm

Açıklama:
Çevre uzunluğu bulunurken şeklin tüm kenar uzunlukları toplanır. Karede tüm kenarlar eşit olduğu için bir kenar uzunluğu 4 ile çarpılır. Dikdörtgende ise kısa ve uzun kenarların toplamı alınarak 2 ile çarpılır.

2) Arkadaşlarınızla yandaki gibi iki farklı büyüklükte kare şeklinde kâğıtlar oluşturunuz. Oluşturduğunuz kâğıtları kullanarak aşağıdaki soruları cevaplandırınız.

a) Sıranızın ve defterinizin üst yüzünü aralarında boşluk kalmayacak ve üst üste gelmeyecek şekilde oluşturduğunuz kare şeklindeki kâğıtlardan kaç tanesi ile kaplayabileceğinizi tahmin ediniz ve aşağıdaki boşluğa yazınız.

Cevap (Tahmin):

• Sıra: 20 kare kâğıt
• Defter: 6 kare kâğıt

Açıklama:
Tahmin yapılırken kare kâğıtların büyüklüğü ve kaplanacak yüzeyin yaklaşık alanı göz önünde bulundurulur. Bu aşamada kesinlik aranmaz.

b) Sıranızın ve defterinizin üst yüzünün alanını, aralarında boşluk kalmayacak ve üst üste gelmeyecek şekilde oluşturduğunuz kare şeklindeki kâğıtları kullanarak ölçünüz ve aşağıdaki boşluğa yazınız.

Cevap:

• Sıra: 22 kare kâğıt
• Defter: 7 kare kâğıt

Açıklama:
Alan ölçümü yapılırken kare kâğıtlar birer alan birimi olarak kullanılır. Kullanılan kare sayısı arttıkça ölçüm daha doğru sonuç verir.

c) Temel uzunluk ölçme birimlerinden yararlanarak sıranızın ve defterinizin üst yüzünün alanını ölçmek için bir alan ölçme yöntemi geliştirebilir misiniz? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız.

Cevap:
Sıranın ve defterin kısa ve uzun kenarları santimetre veya metre cinsinden ölçülür. Daha sonra bu kenarlar çarpılarak alan hesaplanır.

Açıklama:
Dikdörtgen şeklindeki yüzeylerin alanı, kısa kenar ile uzun kenarın çarpılmasıyla bulunur. Bu yöntem, kare kâğıtlarla yapılan ölçümlere göre daha hızlı ve pratiktir.