5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları, öğrencilerin ilk dönemde öğrendiği temel geometri konularını dikkat ve uygulama ile birleştiren bir sınav yapısı sunar. Sorular arasında pergel açıklığı 3 birim olacak şekilde A noktasını merkez alıp çember düşünme, çemberin merkezi ve yarıçapını belirleme, bir doğrunun belirli uzaklığında yeni noktalar oluşturup cetvelle bir doğru çizme ve bu doğrunun verilen doğruya göre konumunu sembolle gösterme çalışmaları yer alır. Ayrıca açıölçer üzerinden verilen açıların derece cinsinden bulunması ve bir çokgenin [EH] boyunca kesilmesiyle oluşan yeni çokgenlerin köşe harfleriyle adlandırılıp kenar sayılarının yazılması istenir. Bu yapı, öğrencinin yalnızca tanımı bilmesini değil, çizim araçlarını doğru kullanmasını, şekli doğru okumasını ve geometrik bilgiyi uygulamasını da ölçer.

Sınavın devamında doğruların kesişmesiyle oluşan açılar üzerinden dar açı, geniş açı, ters açı çifti ve komşu bütünler açı çiftini ayırt etme becerisi öne çıkar. Bunun yanında iki farklı çokgenin kenar uzunluklarını cetvelle, açılarını ise açıölçerle ölçerek ilgili boşluklara yazma bölümü de bulunur. Böylece öğrenciden hem ölçme araçlarını kullanması hem de çokgen ve açı bilgisini birlikte değerlendirmesi beklenir. Genel olarak bakıldığında 5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları, çember, doğru, açı ve çokgen konularını aynı sınav içinde bir araya getiren; görsel okuma, ölçme ve adlandırma becerisini öne çıkaran düzenli bir çalışma içeriği görünümündedir.

5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

1) Ada Su’nun çizdiği çember sorusu

Soru:
Ada Su, pergel açıklığını 3 birim yapıp sivri ucu A noktasına batırarak bir çember çiziyor.

Cevap:
a) Çemberin merkezi: A noktasıdır.
b) Yarıçap uzunluğu: 3 birimdir.
c) Çemberin üzerinden geçen nokta sayısı: 2 tanedir.

Açıklama:
Pergelin sivri ucu hangi noktadaysa çemberin merkezi orasıdır. Pergel açıklığı 3 birim olduğu için yarıçap da 3 birim olur. Şekilde A noktasına 3 birim uzaklıkta olan noktalar sayıldığında çemberin üzerinden geçen nokta sayısı 2 bulunur.

2) d doğrusuna paralel doğru çizme

Soru:
d doğrusunun aynı tarafında 2 cm uzaklıkta noktalar belirlenip cetvelle bir doğru çizilecek, sonra bu doğrunun d’ye göre konumu sembolle yazılacak.

Cevap:
Çizilen doğruya örnek olarak k doğrusu denebilir ve
k ∥ d yazılır.

Açıklama:
Bir doğruya her noktada eşit uzaklıkta ilerleyen doğru, o doğruya paraleldir. Burada beklenen temel fikir, d doğrusuna 2 cm uzaklıkta ve onunla kesişmeyen bir doğru oluşturmaktır.

3) Açıların ölçülerini bulma

Soru:
Açıölçer üzerindeki şekle göre açıların derece cinsinden ölçüleri bulunacak.

Cevap:
m(AÔB) = 60°
m(BÔC) = 40°
m(CÔD) = 80°
m(AÔC) = 100°

Açıklama:
Şekilde sol taraftaki ışın yaklaşık 60°, sağ taraftaki ışın yaklaşık 100° doğrultusundadır.
Bu yüzden:

• AÔB = 60°
• BÔC = 100° – 60° = 40°
• CÔD = 180° – 100° = 80°
• AÔC = 100°

4) [EH] boyunca kesilen çokgen

Soru:
Defne çokgeni [EH] boyunca kesiyor. Oluşan çokgenlerin adı ve kenar sayısı isteniyor.

Cevap:
① numaralı çokgen: EFGH dörtgeni — 4 kenarlı
② numaralı çokgen: ABCDEH altıgeni — 6 kenarlı

Açıklama:
Kesme doğrusu E ile H noktalarını birleştiriyor. Böylece küçük parça E-F-G-H noktalarıyla oluşan bir dörtgen, büyük parça ise A-B-C-D-E-H noktalarıyla oluşan bir altıgen olur.

5) Türkiye haritasındaki doğrular

Soru:
İstanbul–Van, Ağrı–Adana, İstanbul–Muğla ve Muğla–Adana şehir merkezlerinden geçen doğrular çiziliyor. Oluşan şeklin kenar sayısı, köşe sayısı ve adı soruluyor.

Cevap:
Kenar sayısı: 4
Köşe sayısı: 4
Geometrik şeklin adı: Dörtgen
(Uygulamaya göre öğretmen bunu yamuk olarak da kabul edebilir.)

Açıklama:
Verilen bağlantılarla ortaya çıkan kapalı şekil dört kenarlı bir yapı oluşturur. Bu yüzden temel cevap 4 kenar, 4 köşe, dörtgen şeklindedir.

6) Kesişen doğrularda açı türleri

Soru:
A ve C’den geçen d doğrusu ile B ve D’den geçen m doğrusu kesişiyor. Kesişim noktası E. Buna göre dar, geniş, ters ve komşu bütünler açı çiftleri yazılacak.

Cevap:
Dar açılar: ∠AEB ve ∠CED
Geniş açılar: ∠BEC ve ∠DEA
Ters açı çifti: ∠AEB ile ∠CED
Komşu bütünler açı çifti: ∠AEB ile ∠BEC

Açıklama:
İki doğru kesiştiğinde karşılıklı açılar ters açı, yan yana olup toplamı 180° olan açılar ise komşu bütünler açı olur. Şekilde üst ve alt tarafta kalan açılar dar, sağ ve solda kalanlar geniş açıdır.

7) Çokgenlerde ölçme sorusu

Soru:
Verilen iki çokgenin bazı kenar uzunlukları cetvelle, bazı açıları açıölçerle ölçülecek.

Cevap:
Bu soruda milimetre değerleri baskı boyutuna göre değişebilir, bu yüzden kesin mm değeri kâğıdın gerçek çıktısına göre bulunmalıdır.

Kesin söylenebilecekler:

• Soldaki şekil bir kare olduğu için |AB| = |BC|
• Karenin iç açıları 90°’dir.
• Sağdaki şekil simetrik bir dörtgendir; karşılıklı durumdaki ölçüler birbirine eşit çıkar.
• Şekilde |FG| ile |GH| ölçümleri çıktı üzerinde cetvelle bulunmalıdır.

Açıklama:
Bu soru özellikle ölçme becerisi için hazırlanmıştır. Ekrandan bakılarak mm cinsinden net sonuç vermek sağlıklı olmaz; çünkü görselin boyutu değiştikçe uzunluklar değişir. Ama karede eşit kenar ve 90° açı bilgisi değişmez.