Yukarıda aruzla yazılmış dörtlüğün ait olduğu halk şiiri türü aşağıdakilerden hangisidir?

Şerh edip raz-ı derunum ol cenana söylesem
Payine yüzümü sürsem bi-bahane söylesem
Katre-i eşkim dökülse dane dane söylesem
Çektiğim her türlü gamdan bir nişane söylesem

Yukarıda aruzla yazılmış dörtlüğün ait olduğu halk şiiri türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Selis
B) Divan
C) Semai
D) Kalenderi
E) Satranç

Doğru cevap: B) Divan

Açıklama:

Verilen dörtlük, aruz ölçüsüyle yazılmış ve divan edebiyatının klasik nazım şekillerinden biri olan “gazel” biçimindedir. Dörtlükteki her mısra sekiz heceden oluşmaktadır ve “fâilâtün/fâilâtün/fâilâtün/fâilün” kalıbına uymaktadır.

Ayrıca, dörtlükte kullanılan dil ve imgelem de divan edebiyatına özgüdür. “Cennet”, “bi-bahane”, “katre-i eşk”, “gam” gibi kelimeler ve “yüz sürmek”, “dane dane dökülmek” gibi imgeler divan şiirinde sıklıkla kullanılan unsurlardır.

Diğer şıklar ise şu nedenlerden dolayı hatalıdır:

• Selis: Selis, hece ölçüsüyle yazılan bir halk şiiri türüdür ve aruz ölçüsü kullanmaz.
• Semai: Semai, hem hece hem de aruz ölçüsüyle yazılabilen bir halk şiiri türüdür, ancak genellikle hece ölçüsü tercih edilir. Ayrıca, semai şiirlerinde aşk ve tasavvuf temaları işlenirken, verilen dörtlükte bu temalardan bahsedilmemektedir.
• Kalenderi: Kalenderi, aruz ölçüsüyle yazılan bir halk şiiri türüdür, ancak kendine özgü bir kalıbı ve nazım şekli vardır. Verilen dörtlük bu kalıba uymamaktadır.
• Satranç: Satranç, hece ölçüsüyle yazılan bir halk şiiri türüdür ve aruz ölçüsü kullanmaz.

Dolayısıyla, yukarıdaki aruz ölçülü dörtlüğün ait olduğu halk şiiri türü Divan‘dır.

Ek Bilgiler:

• Âşık edebiyatında da aruz ölçüsüyle yazılmış şiirler bulunmaktadır. Ancak, bu şiirler divan edebiyatının nazım şekillerinden farklı olarak “aşık edebiyatı nazım şekilleri” adı altında sınıflandırılır.
• Verilen dörtlüğün yazarı bilinmemektedir.