Sürüsü Azalan Çoban Soruları ve Cevapları

“Sürüsü Azalan Çoban” metni, ağaçların bilinçsizce kesilmesi sonucunda doğadaki dengenin bozulmasını ve bunun insanların geçimini bile etkileyebilecek sonuçlara yol açmasını anlatır. Köydeki ağaçlar azaldıkça yağmurlar kesilir, dereler kurur, otlar sararır ve çobanın koyunları beslenemediği için sürüsü giderek azalır. Yaşlı çınarın verdiği öğüt ise doğayı yeniden canlandırmanın yolunun ağaç dikmekten geçtiğini gösterir.

Sürüsü Azalan Çoban

Vaktiyle bir çoban yaşarmış.

Bu çoban her sabah koyun sürüsünü alarak köyünün otlaklarına çıkarırmış. Koyunları çayırlara salar, kendi de bir ağacın altına oturup kaval çalarmış.

Fakat çoban kavalına hep dertli dertli üflermiş. Çünkü çobanın köyündeki insanlar ağaçların kıymetini hiç bilmiyormuş. Eline baltasını alan ormana giriyor, yaşlı-genç, yaş-kuru demeden ağaç kesiyormuş. Çoban bu duruma çok üzülüyormuş.

Günler günleri kovalamış. Sonunda ormandaki ağaçlar azaldıkça azalmış; orman yok olmaya yüz tutmuş. Yağmurlar yağmaz olmuş. Yağmur yağmayınca ırmaklar, dereler kurumuş. Çayırdaki otlar sararmış. Çoban, sürüsünü taze otlarla besleyemez olmuş. Koyunları açlıktan zayıflamış. Zamanla da azalmaya başlamış.

Çobanın elinde kala kala üç beş koyun kalmış. Çoban bir gün üzgün üzgün köyüne dönerken, yolun kenarındaki çınarın kendisine seslendiğini duymuş. Bir ağaçtan ses gelsin olacak şey miymiş? Şaşkınlıkla durup dinlemiş.

Yaşlı çınar: “Sevgili çoban, köyünüzün başına ne geldiyse bilgisizlikten geldi.” demiş. “Herkes ormana girip rastgele ağaç kesmeseydi bugün böyle yoksulluğa düşmezdiniz. Eski günlerinize dönmek istiyorsanız ağaç dikin. Böylece yoksulluktan kurtulursunuz.”

Konusu

Metnin konusu, köylülerin ağaçları bilinçsizce kesmesi sonucu ormanın azalması, doğadaki dengenin bozulması ve çobanın koyunlarının giderek azalmasıdır.

Ana Fikri

Ormanları ve ağaçları korumalı, bilinçsizce ağaç kesmemeli ve doğanın devamlılığı için yeni ağaçlar dikmeliyiz. Doğaya verilen zarar sonunda insanlara da zarar verir.

1.

a. Koyunları su kenarına götürürmüş.
b. Koyunları çayırlarda otlatırmış.
c. Ağacın altında oturur, kaval çalarmış.

Yukarıdakilerden hangileri çobanın sabahları yaptığı işlerdendir?

A. a – b
B. b – c
C. a – c

Cevap: B. b – c

Açıklama: Çoban koyunlarını çayırlara salar, kendisi de bir ağacın altında oturup kaval çalarmış. Koyunları su kenarına götürdüğü belirtilmemiştir.

2. “Çoban kavalına dertli dertli üfler.” cümlesinden çıkarılacak sonuç hangisidir?

A. Çoban oldukça mutludur.
B. Çoban geçim sıkıntısı yaşamaktadır.
C. Çobanı üzen durumlar vardır.

Cevap: C. Çobanı üzen durumlar vardır.

Açıklama: Çoban, köy halkının ağaçları bilinçsizce kesmesine çok üzülmektedir. Bu nedenle kavalını da dertli dertli çalmaktadır.

3. Ormanlar azalınca;

a. Yağmur yağmamış.
b. Nehirler kurumuş.

İfadeleri için hangisi doğrudur?

A. a doğru, b yanlış.
B. a yanlış, b doğru.
C. a da doğru, b de doğru.

Cevap: C. a da doğru, b de doğru.

Açıklama: Ormandaki ağaçlar azalınca yağmurlar yağmamış, bunun sonucunda ırmaklar ve dereler kurumuştur.

4. Köyde yaşayan insanların hatası hangisidir?

A. Ormandaki kuru ağaçları kesmeleri.
B. Ormandaki yaşlı ağaçları kesmeleri.
C. Ormandaki her türlü ağacı kesmeleri.

Cevap: C. Ormandaki her türlü ağacı kesmeleri.

Açıklama: Köylüler yaşlı-genç, yaş-kuru demeden rastgele ağaç kestikleri için orman giderek yok olmuştur.

5. Aşağıdaki ifadelerden hangisi hayal ürünüdür?

A. Çobanın koyunları azalmış.
B. Çınar ağacı, çobana seslenmiş.
C. Çayırdaki otlar kurumaya başlamış.

Cevap: B. Çınar ağacı, çobana seslenmiş.

Açıklama: Gerçek hayatta ağaçlar insanlar gibi konuşamaz. Çınar ağacının çobanla konuşması metnin hayalî unsurudur.

6. Yaşlı çınara göre köylülerin hatası hangisidir?

A. Bilgisizlik
B. İlgisizlik
C. Yeteneksizlik

Cevap: A. Bilgisizlik

Açıklama: Yaşlı çınar, “Köyünüzün başına ne geldiyse bilgisizlikten geldi.” diyerek sorunun nedenini açıkça belirtmiştir.

7. Eski güzel günlere dönmenin anahtarı hangisidir?

A. Birlik ve beraberlik.
B. Hayvanları korumak.
C. Fidan dikmek.

Cevap: C. Fidan dikmek.

Açıklama: Yaşlı çınar, eski günlere dönebilmek için yeniden ağaç dikmeleri gerektiğini söylemiştir.

Aşağıda renklerle ifade edilen isimler vardır. Renkleri inceleyelim. Kutulara renge göre isimler yazalım.

Mor: ŞEHİR
Yeşil: ERKEK
Pembe: HAYVAN
Mavi: KIZ
Koyu Mor: ÇİÇEK
Turuncu: MEYVE

Mor – Şehir: E _ _ _ _ _

Cevap: EDİRNE

Pembe – Hayvan: Z _ _ _ _ _

Cevap: ZÜRAFA

Yeşil – Erkek: _ A _ _ _

Cevap: BARAN

Mavi – Kız: _ E _ _ _

Cevap: SELİN

Pembe – Hayvan: T _ _ _ _

Cevap: TAVUK

Koyu Mor – Çiçek: L _ _ _

Cevap: LALE

Mavi – Kız: S _ _ _ _ _

Cevap: SULTAN

Turuncu – Meyve: A _ _ _ _

Cevap: ARMUT

Koyu Mor – Çiçek: M _ _ _ _ _ _

Cevap: MENEKŞE

Mor – Şehir: _ A _ _ _ _ _

Cevap: KAYSERİ

Turuncu – Meyve: _ _ _ _ K

Cevap: ÇİLEK

Yeşil – Erkek: O _ _ _

Cevap: OKAN

Mor – Şehir: N _ _ _ _

Cevap: NİĞDE

Pembe – Hayvan: _ E Ç _

Cevap: KEÇİ

Yeşil – Erkek: _ E _ _ _

Cevap: KEMAL

Koyu Mor – Çiçek: P _ _ _ _ _ _

Cevap: PAPATYA

Aşağıdaki kelimelerin harflerini kullanarak yeni kelimeler oluşturarak yazalım.

AKRABA

2 harfli: AR
3 harfli: KAR
4 harfli: KABA
5 harfli: ARABA

BASKIN

2 harfli: AS
3 harfli: KAN
4 harfli: ASKI
5 harfli: BASIN

ÇELTİK

2 harfli: EL
3 harfli: ÇİL
4 harfli: ETİK
5 harfli: ÇELİK

DİZLİK

2 harfli: İZ
3 harfli: DİL
4 harfli: DİZİ
5 harfli: DİZLİ

KELEBEK

2 harfli: EL
3 harfli: BEL
4 harfli: ELEK
5 harfli: BEKLE

YUMURTA

2 harfli: AY
3 harfli: TAM
4 harfli: YURT
5 harfli: YUMAR

Metne Göre 5N1K Sorularını Cevaplayalım

Ne oldu?

Cevap: Köylüler ağaçları bilinçsizce kestikleri için orman azaldı, yağmurlar kesildi, dereler kurudu ve çobanın koyunları beslenemediği için sürüsü azaldı.

Nerede oldu?

Cevap: Olaylar çobanın yaşadığı köyde, ormanda, çayırlarda ve köy çevresinde gerçekleşti.

Ne zaman oldu?

Cevap: Metinde kesin bir tarih belirtilmemiştir. Olayların geçmiş zamanda yaşandığı anlatılmaktadır.

Nasıl oldu?

Cevap: Köylüler ormandaki ağaçları yaşlı-genç, yaş-kuru demeden kestiler. Ağaçlar azalınca yağışlar azaldı, sular kurudu ve otlar sarardı.

Neden oldu?

Cevap: Köylülerin bilgisizce ve rastgele ağaç kesmeleri nedeniyle doğal denge bozuldu.

Kim?

Cevap: Metnin ana kahramanı çobandır. Köylüler, yaşlı çınar ve çobanın koyunları da metinde yer almaktadır.

Metindeki Kelimelerin Anlamlarını Yazalım

Otlak

Anlamı: Hayvanların otlatıldığı, otlarla kaplı arazi.

Kaval

Anlamı: Genellikle çobanların kullandığı, üflemeli bir müzik aleti.

Kıymet

Anlamı: Değer, önem.

Yoksulluk

Anlamı: Geçinmek için gerekli imkânlara yeterince sahip olmama durumu.

Rastgele

Anlamı: Belirli bir düzen, plan veya seçim yapmadan.