Sosyal Çalışmacı Ünvan Değişikliği Sınavı Konular ve Çıkmış Sorular 50

ENGELLİLERİN REHABİLİTASYONU VE SOSYAL HİZMET MÜDAHALESİ

Yapısalcı Yaklaşım: Yapısalcı yaklaşımda kısaca, engellilik, fiziksel, davranışsal, psikolojik, bilişsel veya duyusal yetersizlikten ziyade dış çevredeki faktörler ve güçler tarafından inşa edilen bir olgu olarak görülmektedir. Bu yaklaşımda engelli birçok kişinin, fiziksel, davranışsal, psikolojik, bilişsel veya duyusal anomalileri kabul edilirken, bu anomaliler açıkçası arzu edilen ve iyileştirilme ihtiyacı duyulan şeyler olarak görülmezler ya da engellilerin bu durum ve deneyimlerini anlamak dahi önem taşımaktadır. Bu yaklaşımın merkezinde insan çeşitliliği kavramı vardır.

Tanı Yaklaşımı: Engelliliğe yönelik tanısal yaklaşım, bireyin koşullarının tıbbi açıklamalarına dayanmaktadır. Tanı yaklaşımında, engellilik, bireyleri bu tür engelleri olmayan ya da bu tür engelleri düzeltebilen bireylere göre daha az yetenekli hâle getiren uzun süreliden kalıcıya giden fiziksel, davranışsal, psikolojik, bilişsel ya da duyusal engeller olarak tanımlanmaktadır. Uğraşı terapi ve uğraşı rehabilitasyon gibi alanlar, bireysel işlevleri engelleyen çevresel engellerin ortadan kaldırılması veya değiştirilmesi ile ilgili olmakla birlikte, bu alanlar hâlâ engelliliğin tanısal yaklaşımına dayanmaktadır.

ENGELLİLİK ALANINDA SOSYAL HİZMET UZMANININ ROL VE SORUMLULUKLARI

• Değerlendirme
• Kapasite geliştirme
• Vaka yönetimi ve hizmeti koordine etme
• Savunuculuk
• Danışmanlık ve terapötik yaklaşımlar
• Planlama
• Arabuluculuk ve çatışma çözümü
• Politika ve program tasarımı ve araştırma

Engellilik alanında sosyal çalışma uygulamasına ilişkin yaklaşım ve roller; değerlendirme, kapasite geliştirme, vaka yönetimi ve hizmet koordine etme, savunuculuk, danışmanlık ve terapötik yaklaşımlar, planlama, arabuluculuk ve çatışma çözümü ve politika ve program tasarımı ve araştırma olarak sıralanmaktadır.

Sosyal hizmet uzmanlarının uygulamalarında, mesleki olarak aktif (çalışma dâhil) engelliler için, ekonomik açıdan bir destekleyici (bu bireylerin engelli kanunu çerçevesinde istihdam edilmeleri, malulen emeklilik hakkı, vergi indirimlerinden yararlanma gibi) rolü üstlenmeleridir. İşsizlik, çok sayıda yayında, moral bozukluğuna karşı mücadele olarak tanımlanmıştır. Engellilik sonucunda yaşanan öz güven düşüklüğü nedeniyle, faaliyetlerini yitirmiş olan kişiler, iş tatmininde ölümcül kayıplar yaşadıkları ve finansal alandaki özel ve genel yaşam memnuniyetinin azaldığını bildirmektedir.

SHU bireyi anlamak ve değerlendirmek amacı ile şimdi ve geçmişteki ipuçlarına bakar. Bu aşamada sosyal hizmet uzmanlarının dikkate aldıkları konular aşağıda sıralanmıştır:

• Engelli bireyin yeni durumlarla nasıl bağlantılı olduğu,
• Engelli bireyin otorite figürleri ile nasıl bir ilişkisi olduğunu,
• Engelli bireyin ve ailesinin ego güçleri ne durumda,
• Engelli bireyin büyümesi ve gelişimi ile ilgili güçlü ve zayıf yanları,
• Engelli bireyin ve ailesi ve yakın çevresi arasındaki ilişki,
• Engelli bireyin ve ailesinin ve ait olduğu kültürel grubun sosyoekonomik durumu ve arzuları/özlemleri,
• Engelli birey ve ailesi için engelin/hastalığın anlamı,
• Engelli bireyin ve ailenin tıbbi tedaviye nasıl tepki verdiği çeşitli rehabilitasyon ekibine karşı tutumları,
• Motivasyon, yetenek ve fırsatla ilgili olarak çalışmanın anlamı,
• Engelli bireyin ve ailesinin rehabilitasyonda bir sonraki adımları atmaya hazır oluşlarıdır.

Gutiérrez’e (1990) göre dört psikolojik değişiklik;

• öz yeterlik
• grup bilinci
• kendi kendini suçlamanın azaltılması
• değişim için kişisel sorumluluk üstlenilmesi gereklidir

Ruh Sağlığı Alanında Sosyal Hizmet Uygulaması
Sosyal hizmet uzmanları, ruh sağlığı bozulmuş kişilere hizmet eden başlıca meslek gruplarından biridir. Sosyal hizmet uzmanları istihdam alanında en fazla oranda, ruh/zihinsel sağlığı ortamlarında daha sonra çocuklar ve gençler, aile uygulamaları veya sağlık bakımı gibi diğer uygulama alanlarında çalışmaktadır.

Başarılı Bir Sosyal Hizmet Rehabilitasyonu
Psiko sosyal Rehabilitasyon uygulaması, sosyal hizmetin sosyal adalet misyonu ve ekolojik odaklarıyla uyumludur Başarılı bir rehabilitasyon, engelli bireyin engel durumu oluştuğunda veya bu durum gerçekleşmeden başlar. Engelliler için rehabilitasyon sadece kliniğe yatışla ilişkili değildir.

Bakım merkezlerindeki uygulamalar

• 0 – 6 yaş kız ve erkek
• 7 – 12 yaş kız ve erkek
• 13 – 18 yaş kız
• 13 – 18 yaş erkek
• 19 ve üzeri yaş kız
• 19 ve üzeri yaş erkek

Evde bakım hizmetleri; tıbbi hizmetlerin, sosyal hizmet müdahalesi ile bütünleşerek ekip üyelerinin iş birliği ve eşgüdümü ile sürekli, kapsamlı ve organize bir çalışma sonucu sunulan koruyucu, önleyici ve tedavi edici hizmetler bütünüdür. Tıbbi sosyal hizmet, hastalığı ve tedavisi sırasında hastayı etkileyen sosyal ve duygusal sorunların çözümüyle uğraşmak amacıyla sosyal vaka çalışması ve grup çalışması yöntemlerinin kullanıldığı sosyal hizmet mesleğinin bir uygulama alanıdır.

1. Aşağıdakilerden hangisi engellik alanında sosyal hizmet uzmanlarının rol ve sorumluluk alanlarında yer almaz?
a) Savunuculuk
b) Vaka yönetimi
c) Psikofarmakolojik müdahale
d) Danışmanlık
e) Arabuluculuk

2. Sosyal hizmet eğitiminde engellilik içeriği, büyük ölçüde hangi bakış açısından ele alınmaktadır?
a) Tanısal
b) Yapısalcı
c) Onarıcı
d) Disiplinli
e) Ayırımcı

3. Aşağıdaki ifadelerden hangisi engelli bireyin somatik sağlık hizmetlerinde kendini gerçekleştirmesini sağlamada sosyal hizmet uzmanının rollerinden biridir?
a) Akademik başarısını artırmak
b) Benlik saygısını yeniden kazandırmak
c) Eğitimine destek vermek
d) Ödüllendirmek
e) Gelir sağlamak

4. Gutiérrez, müracaatçıların güçlendirilmesinde özellikle önemli olan dört psikolojik değişikliği belirlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu psikolojik değişiklikler arasında yer almaz?
a) Öz yeterlik
b) Grup bilinci
c) Kendi kendini suçlamanın azaltılması
d) Kişisel sorumluluk üstlenmek
e) Girişimci olmak

5. Sosyal hizmet uzmanının engelli hakları mücadelesinde en değerli rolü aşağıdakilerden hangisidir?
a) Eğitimci ve savunucu rolleri
b) Tüketici rolü
c) Ebeveyn rolleri
d) Tedavi edici rolü
e) İletişimci rolü

6. Sosyal hizmet uzmanı psikososyal tanıyı formüle ederken aşağıdaki faktörlerden hangisini dikkate alır?
a) Sosyolojik faktörler
b) Psikolojik faktörler
c) Biyolojik faktörler
d) Dinamik ve çevresel faktörler
e) Psikosomatik faktörler

7. Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uygulamasında sosyal hizmeti daha etkin kılmak için gereken faktörler arasındadır?
a) Dosyaları düzenli tutmak
b) Kurallara uymak
c) Çok sayıda vaka görmek
d) İşe zamanında gitmek
e) Mesleği korumak adına diğer profesyonellerle tartışmak

8. Sosyal hizmetlerde rehabilitasyon uygulamaları aşağıdakilerden hangi yaklaşımla yakından ilişkilidir?
a) Sistem Yaklaşımı
b) Tanı Yaklaşımı
c) Ekolojik Yaklaşım
d) Eşitlikçi Yaklaşım
e) Cinsiyetçi Yaklaşım

9. Sosyal Hizmet uzmanları psikososyal tanıyı formüle ederken aşağıdakilerden hangisini dikkate almazlar?
a) Engelli bireyin yeni durumlarla bağlantısı
b) Engelli bireyin otorite figürleri ile ilişkisi
c) Engelli bireyin büyümesi ve gelişimi ile ilgili güçlü ve zayıf yanları
d) Engelli bireyin vücut ölçüleri
e) Engelli bireyin ve ailesi ve yakın çevresi arasındaki ilişki

10. Aşağıdakilerden hangisi ruh sağlığı bozulmuş kişilere hizmet eden başlıca meslek gruplarından biridir?
a) Öğretmenler
b) Akademisyenler
c) Din görevlileri
d) Yaşam koçları
e) Sosyal hizmet uzmanları

11. Aşağıdakilerden hangisi engeli olan bireyin toplumsal yaşamını anlamada araçlardan biri değildir?
a) Aile
b) Etiketlenme
c) İyileşme potansiyeli
d) Sosyal güvence
e) Serbest zaman kullanımı

12. Aşağıdakilerden hangisi engelliliğe tıbbi bakış açısıyla bakmayı yansıtır?
a) Engeli olan bireyin yaşam kalitesini sağlamak
b) Engeli olan bireyin iyileştirilerek ekonomik maliyetlerini azaltmak
c) En yeni teknolojik gelişmelere erişimi sağlamak
d) Üreten bireyler olarak toplumla bütünleştirmek
e) Aileye ilişkin destekleri sağlamak

13. Aşağıdakilerden hangisi engellilik konusunda toplumlarını özelliklerini yansıtır?
a) Her toplumsal yapıda engeli olan bireylerin sorunları vardır.
b) Her toplumsal yapıda engellilik için sosyal politika üretilir.
c) Her toplumsal yapıda engellilik oranları benzerdir.
d) Her toplumsal yapıda engeli olan bireylere ilişkin damgalanmalar vardır.
e) Her toplumsal yapıda engellilikle ilgili ekonomik sorunlar söz konusudur.

14. Engellilik konusu ile ilgili olarak gündelik yaşamdaki sosyal edinimlerde aşağıdakilerden hangisi rol alır?
a) Sosyalizasyon süreci
b) Asimilasyon süreci
c) Değişme süreci
d) Gelişme süreci
e) Etiketleme süreci

15. Aşağıdakilerden hangisi engelliliğin neden bir kültürel tanımlama içerdiğini anlatmaz?
a) Bireyin sosyal bir varlık olması
b) Bireyin sosyal ve kültürel bir çevrede yaşaması
c) Bireyin engel durumuna atfedilen anlamların olması
d) Bireyin sosyal haklarının olması
e) Bireyin sosyal etkileşim içinde olması

16. Etiketlenmeler engeli olan bireyler için aşağıdakilerden hangisine yol açmaz?
a) Sosyal yalnızlaşma
b) Sosyal izolasyon
c) Sosyal saygınlık
d) Sosyal dışlanma
e) Marjinalleştirme

17. Aşağıdakilerden hangisi engeli olan bireyin engellileştirilmesinde rol almaz?
a) Olumlu kültürel tanımlamalar
b) Toplumsal bakış açısı
c) Kültürel öğrenmeler
d) Ayrımcılık
e) Bedene ait dikotomik düşünceler

18. Aşağıdakilerden hangisi engellilik konusunda ailenin kültürel yapısının önemini öncelikli kılar?
a) Ailenin nesillerin devamlılığı rolü
b) Ailenin ekonomik desteği sağlaması
c) Ailenin koruyucu rolü
d) Ailenin öğretici ve aktarıcı rolü
e) Ailenin ortak mekânsal alan

19. Aşağıdakilerden hangisi aile-engellilik ilişkisini açıklamadaki sosyal araçlardan biri değildir?
a) Etnik kökeni
b) Hane büyüklüğü
c) Sosyal ilişkiler
d) Ekonomik durum
e) Çocuk sayısı

20. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki engelli bireylerin aile özelliklerinden biri değildir?
a) Korumacılık
b) Duyarsızlık
c) Ekonomik güçlük
d) Eğitim düşüklüğü
e) Toplumsal cinsiyet eşitsizliği

Sosyal Çalışmacı Ünvan Değişikliği Sınavı Konular ve Çıkmış Sorular 51