Ödev, ilke, irade, yükümlülük, yasa ve kural gibi kavramlar yaklaşımın anahtar kavramlarıdır. ifadesinde sözü edilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Ödev, ilke, irade, yükümlülük, yasa ve kural gibi kavramlar yaklaşımın anahtar kavramlarıdır. ifadesinde sözü edilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

a) Teleoloji
b) Deontoloji
c) Aydınlanmış egoizm
d) Kuralcı faydacılık
e) Davranışsal faydacılık

• Doğru cevap: b) Deontoloji

Deontoloji, etik teorilerden biri olup, bireylerin doğru ya da yanlış bir eylemi gerçekleştirmelerinin yalnızca sonuçlarına bakılmaksızın, o eylemin kendisi ve kurallara uygunluğu üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Bu bağlamda, “ödev”, “yasa”, “kural”, “irade” ve “yükümlülük” gibi kavramlar, deontolojik etik anlayışının temel taşlarını oluşturur. Bu yaklaşım, ahlaki değerlerin ve yükümlülüklerin eylemin sonuçlarından bağımsız olarak belirlenmesi gerektiğini vurgular. Yani, bir eylem doğruysa, sadece sonucunun iyi olmasıyla değil, aynı zamanda o eylemi gerçekleştiren kişinin o kurallara ve yükümlülüklere uymasıyla da doğru kabul edilir. Bu nedenle, deontoloji için eylemlerin kurallara ve prensiplere uygunluğu esas alınır.

a) Teleoloji: Teleolojik etik teorisi, bir eylemin doğruluğunu, o eylemin sonuçlarına göre değerlendirir. Yani, teleolojik yaklaşımda “en iyi sonuçları” elde etmek için doğru ve yanlış eylemler belirlenir. Bu yaklaşımda, kurallar ya da yükümlülükler yerine, sonuçların getireceği fayda ön plandadır. Bu nedenle, deontoloji ile karıştırılmamalıdır.

c) Aydınlanmış egoizm: Aydınlanmış egoizm, bireylerin kendi çıkarlarını maksimize etmeleri gerektiğini savunur, ancak bu çıkarları sadece kendi iyilikleri için değil, aynı zamanda toplumun genel iyiliğine de katkıda bulunacak şekilde düşünmeleri gerektiği öne sürülür. Bu yaklaşımda, bireylerin kendilerini düşünmeleri önemli olsa da, bu sadece bireysel değil toplumsal çıkarları da göz önünde bulunduran bir şekilde yapılmalıdır.

d) Kuralcı faydacılık: Kuralcı faydacılık, bireylerin ve toplumların en iyi sonuçları elde etmeleri için belirli kurallara uymalarını savunur. Bu teori, sonuçların değerini belirlerken, belli kurallara uymayı gerektiren bir yaklaşım benimser. Ancak yine de temel hedef, en fazla faydayı elde etmektir, bu yüzden deontolojiden farklıdır.

e) Davranışsal faydacılık: Bu yaklaşım, insanların davranışlarını ve eylemlerini en fazla fayda sağlayacak şekilde düzenlemeyi hedefler. Bu da, bireylerin eylemlerinin sonuçlarının iyi olmasına odaklanır ve sonuçları değerlendirme açısından teleolojik yaklaşımla benzerlik gösterir.

Sonuç olarak, “ödev”, “yasa”, “kural”, “irade” ve “yükümlülük” kavramlarının vurgulandığı bir yaklaşım Deontoloji (b) olmalıdır.