5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 125

ETKİNLİK ZAMANI 3: Gazlarda Genleşme ve Büzülme

Araç ve Gereçler

• Plastik şişe
• Sıcak su
• Soğuk su
• Balon
• Geniş kap

Amaç
Isı etkisiyle gazlarda meydana gelen genleşme ve büzülme olaylarını gözlemlemek.

Hazırlayınız

• Plastik şişenin ağzına balonu hava kaçırmayacak şekilde geçiriniz.
• Öğretmeninizin getirdiği sıcak suyu öğretmeninizin yardımıyla kabın içine boşaltınız.
• Plastik şişeyi kabın içine yerleştiriniz.
• Balondaki değişimleri gözlemleyiniz.
• Plastik şişeyi kabın içinden alınız ve kabın içindeki sıcak suyu boşaltınız.
• Kabın içini soğuk suyla doldurunuz.
• Plastik şişeyi kabın içine yerleştiriniz.
• Balondaki değişimleri gözlemleyiniz.

Yorumlayınız

1. Plastik şişenin ucundaki balonlarda nasıl bir değişiklik gözlemlediniz? Söyleyiniz.
   Sıcak suda balonun şiştiğini, soğuk suda ise balonun küçüldüğünü gözlemledik.
2. Balonlarda görülen değişikliklerin sebebi nedir? Arkadaşlarınızla paylaşınız.
   Sıcak suda şişe içindeki hava ısınarak genleşir ve balonu şişirir. Soğuk suda ise hava büzülür ve balonun hacmi küçülür.

Sıra Sizde

Bahar, fen bilimleri dersinde öğrendiği genleşme ve büzülme konusunu gözlemlemek istiyor. Bunun için farklı uzunluklarda telleri keserek tellerin ilk uzunluklarını ölçüyor. Tellerin bir kısmını buzdolabına, diğerlerini ise sıcak kalorifer radyatörünün üzerine bırakıyor. Bir gün sonra tellerin uzunluklarını tekrar ölçüyor. Ölçüm sonuçlarını aşağıdaki tabloya kaydediyor. Buna göre tellerdeki uzunluk farklığının sebebinin genleşme mi, büzülme mi olduğuna karar vererek tablodaki ilgili alanları “X” ile işaretleyiniz.