Can, kardeşini 20 Mart 2024 günü genel sağlık kontrolüne götürmüştür. Kardeşine ait bilgi formundaki yaş bölümünde 1 yaş 4 ay 18 gün yazdığını görmüştür. Can’ın kardeşinin doğum tarihini gün, ay ve yıl olarak hesaplayınız.

Can, kardeşini 20 Mart 2024 günü genel sağlık kontrolüne götürmüştür. Kardeşine ait bilgi formundaki yaş bölümünde 1 yaş 4 ay 18 gün yazdığını görmüştür. Can’ın kardeşinin doğum tarihini gün, ay ve yıl olarak hesaplayınız.

Çözüm

Kontrol tarihi: 20 Mart 2024

Yaş bilgisi: 1 yıl 4 ay 18 gün

Adım adım geri gidelim:

1️⃣ Gün hesabı
20 Mart 2024 − 18 gün = 2 Mart 2024

2️⃣ Ay hesabı
2 Mart 2024 − 4 ay = 2 Kasım 2023

3️⃣ Yıl hesabı
2 Kasım 2023 − 1 yıl = 2 Kasım 2022

Cevap:

Can’ın kardeşinin doğum tarihi 2 Kasım 2022’dir.

Bu soru, matematikte ve günlük hayatta sıkça karşılaşılan yaş–tarih hesaplama problemlerine güzel bir örnektir. Özellikle hastane kayıtları, resmi belgeler ve kimlik bilgileri düzenlenirken bu tür hesaplamalar oldukça önemlidir. Soruda Can’ın kardeşinin yaşı yıl, ay ve gün cinsinden verilmiş ve bizden bu bilgiye bakarak doğum tarihini gün, ay ve yıl olarak bulmamız istenmiştir.

Soruyu doğru çözebilmek için ilk olarak verilen bilgileri net bir şekilde anlamamız gerekir. Kontrol tarihi açıkça 20 Mart 2024 olarak verilmiştir. Bu tarih, yaşın hesaplandığı gündür. Yani Can’ın kardeşi, 20 Mart 2024 itibarıyla 1 yıl 4 ay 18 gün yaşındadır. Doğum tarihini bulabilmek için bu yaşı, verilen tarihten geri doğru çıkarmamız gerekir.

Bu tür sorularda en sağlıklı yöntem, işlemi gün → ay → yıl sırasıyla yapmaktır. Çünkü gün sayısı en küçük birimdir ve hata yapma ihtimali daha yüksektir. Önce günleri çıkarmak, ardından ayları ve en son yılları çıkarmak işlemi kolaylaştırır.

İlk olarak 18 gün geri gidilir. 20 Mart 2024’ten 18 gün geri gittiğimizde 2 Mart 2024 tarihine ulaşırız. Burada Mart ayının 31 gün çektiğini bilmek önemlidir; ancak 20’den geri gidildiği için ay değiştirmeye gerek kalmamıştır. Bu nedenle işlem oldukça rahattır.

İkinci adımda 4 ay geri gidilir. Mart ayından 4 ay geri gitmek demek:

• Mart → Şubat (1 ay)
• Şubat → Ocak (2 ay)
• Ocak → Aralık (3 ay)
• Aralık → Kasım (4 ay)

Bu durumda tarih 2 Kasım 2023 olur. Gün sayısı aynı kalır çünkü ay çıkarma işleminde gün bilgisi korunur.

Son adımda ise 1 yıl geri gidilir. 2 Kasım 2023’ten 1 yıl geri gittiğimizde tarih 2 Kasım 2022 olur. Böylece doğum tarihi gün, ay ve yıl olarak netleşmiş olur.

Bu soruda ayrıca 2024 yılının artık yıl olduğu bilgisi de dolaylı olarak önemlidir. Artık yıllarda Şubat ayı 29 gün çeker. Ancak bu soruda gün çıkarma işlemi Mart ayı içinde yapıldığı ve Şubat ayına geçilmediği için artık yıl olmasının hesaplamayı doğrudan etkilemediğini söyleyebiliriz. Yine de bu tür sorularda yılın artık yıl olup olmadığı mutlaka akılda tutulmalıdır.

Öğrencilerin bu tip sorularda yaptığı en yaygın hatalar şunlardır:

• Yaşı ileri doğru eklemeye çalışmak
• Ay ve gün sırasını karıştırmak
• Ayların kaç gün çektiğini dikkate almamak
• Doğum tarihini yaklaşık hesaplamak

Oysa bu sorularda istenen kesin ve net bir tarihtir. Bu nedenle işlemler dikkatle ve sırayla yapılmalıdır.

Sonuç olarak, Can’ın kardeşi 20 Mart 2024 tarihinde 1 yıl 4 ay 18 günlük olduğuna göre, bu çocuğun doğum tarihi 2 Kasım 2022’dir. Bu tarih gün, ay ve yıl olarak doğru ve eksiksiz biçimde hesaplanmıştır.