Bireysel davranışların yönlendirilmesi, kişinin ahlaki çıkmazları ve ikilemlerinin incelenmesine yönelik etik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel davranışların yönlendirilmesi, kişinin ahlaki çıkmazları ve ikilemlerinin incelenmesine yönelik etik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

a) Analitik
b) Eleştirel
c) Bireysel
d) Örgütsel
e) Toplumsal

• Doğru cevap: c) Bireysel

Etik, bireylerin ve toplumların doğru ile yanlışı ayırt etmesine yardımcı olan ilkeler bütünüdür. Etik düzeyleri ise bu ilkelerin uygulandığı alanlara göre sınıflandırılır. Soruda yer alan “bireysel davranışların yönlendirilmesi, kişinin ahlaki çıkmazları ve ikilemlerinin incelenmesi” ifadesi, etik kararların kişisel düzeyde alındığını gösterir. Bu nedenle, doğru yanıt bireysel etik düzeyidir.

Bireysel etik, kişinin kendi değerleri, inançları, vicdanı ve ahlaki prensiplerine dayanarak yaptığı seçimleri ve bu seçimlerin doğru ya da yanlış olup olmadığını sorgulamasını kapsar. Örneğin, bir birey iş yerinde yalan söylemenin kısa vadede kendisine fayda sağlayacağını bildiğinde, bunu yapıp yapmama kararı bireysel etikle ilgilidir. Burada kişinin içsel muhakemesi, doğruluk, dürüstlük ve sorumluluk gibi değerlere ne kadar bağlı olduğu belirleyici olur.

• a) Analitik etik, ahlaki kavramların anlamlarını, mantıksal yapısını ve doğruluğunu felsefi yöntemlerle inceleyen bir disiplindir. Burada odak, davranışın kendisinden çok, onun arkasındaki kavramsal yapıdır. Sorudaki gibi davranışların yönlendirilmesi değil, kavramsal çözümleme ön plandadır.
• b) Eleştirel etik, mevcut ahlaki normlara ve değerlere eleştirel bir gözle bakmayı, bu normların gerekçelerini sorgulamayı amaçlar. Yani eleştirel etik, “Bu kural neden var? Doğru mu?” gibi sorular sorar. Bireyin iç dünyasında yaşadığı ikilemlerden çok, genel ahlaki sistemlerin geçerliliğiyle ilgilenir.
• d) Örgütsel etik, kurumların ve organizasyonların karar alma süreçlerinde etik ilkelerin nasıl uygulandığını inceler. Kurumsal davranışların etik çerçevede değerlendirilmesini kapsar. Bir çalışanın işyerinde yaşadığı ikilemler bireysel etik olabilirken, şirketin genel politika ve uygulamaları örgütsel etik kapsamında değerlendirilir.
• e) Toplumsal etik, daha geniş ölçekte toplumun değerlerini, ahlaki yapısını ve ortak etik ilkelerini ele alır. Toplumun neyi doğru neyi yanlış kabul ettiğini, sosyal normlar üzerinden değerlendirir. Bu da bireysel düzeyden ziyade kolektif yaklaşımları yansıtır.

Sonuç olarak, kişinin kendi içsel ahlaki çatışmalarını, karar alma süreçlerinde yaşadığı etik ikilemleri konu alan durumlar bireysel etik düzeyinde ele alınır. Bu düzey, kişinin karakterini, değer sistemini ve vicdani yönünü ortaya koyar. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı net biçimde c) Bireysel olacaktır.