5. Sınıf Müzik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 38

HIZ VE GÜRLÜK

A. Orta Hız-Orta Gürlük

Sesin gürlüğü ve şiddeti denince aklınıza ne geliyor? Düşüncelerimizi arkadaşlarımızla paylaşalım.

Sesin gürlüğü ve şiddeti denince aklıma sesin ne kadar yüksek ya da alçak olduğu gelir. Gür bir ses, uzaktan bile duyulabilir; örneğin siren sesi ya da bir uçağın motor sesi gibi. Şiddetli sesler ise kulağımızda rahatsızlık verebilir, hatta bazen zarar bile verebilir. Örneğin, çok yüksek sesle müzik dinlemek ya da bir patlama sesi, şiddetli seslere örnektir.

Bence sesin gürlüğü, sesin ne kadar uzağa yayılabildiğini gösterir. Şiddeti ise kulağımıza ne kadar baskı yaptığıyla ilgilidir. Yani aynı ses gür olabilir ama şiddetli olmayabilir ya da tersi de olabilir. Bu konuyu arkadaşlarımla konuştuğumda herkesin farklı örnekler verdiğini görüyorum. Bazı arkadaşlarım gür sesi kalabalık bir sınıfla, bazıları ise hoparlörle ilişkilendiriyor.

Sonuç olarak, sesin gürlüğü ve şiddeti sesin kuvvetiyle ilgilidir ve bu, günlük hayatımızda sık sık karşılaştığımız bir durumdur. Gürültülü yerlerde bulunmak bazen yorucu olabiliyor, bu yüzden sesin şiddetini kontrol etmek önemlidir.

Bir müzik eserini çalarken ya da söylerken hislerimizi en iyi şekilde ifade edebilmek için hız ve gürlük basamaklarını kullanırız. İtalyancada “orta hız” anlamına gelen “moderato”, “orta gürlük” anlamına gelen “mezzoforte” bu basamaklardandır.

1. ETKİNLİK
Etkinlik Adı: Karlı Dağlar Şarkısı
Etkinlik Amacı: Orta hız ve orta gürlük kavramlarını pekiştirmek.
Araç Gereç: Ders kitabı, şarkının sesli/görüntülü kaydı.

“Karlı Dağlar” şarkısını dinleyelim, öğrenelim. Şarkıyı orta hız ve orta gürlükte söyleyelim.

5. Sınıf Müzik Ders Kitabı’nın 38. sayfasında yer alan “Karlı Dağlar” adlı şarkı, Salih Aydoğan tarafından bestelenmiş ve öğrencilerin hem ritim hem de seslendirme becerilerini geliştirmeye yönelik olarak müfredata eklenmiştir. Bu şarkı, orta hızda (moderato) yazılmış olup, duygu yüklü bir ezgiye sahiptir. Melodik yapısı ve sözleri sayesinde öğrencilerin hem ritim duygusu hem de yorum yeteneği gelişir.

Şarkının Teknik Özellikleri:

• Tempo: Orta hız
• Anahtar: Sol anahtarı
• Ölçü: 4/4’lük
• Dinamizm: “mf” yani mezzo forte (orta gürlükle söyleme)

Şarkının Sözleri ve Teması:

Karlı Dağlar şarkısı, doğaya duyulan özlemi, baharın gelişiyle birlikte dağlara ve doğaya kavuşma arzusunu dile getirir. Üç kıtadan oluşan şarkının her kıtasında, dağlar, kar, buz, duman, su ve çam gibi doğa unsurları kullanılarak güçlü bir doğa betimlemesi yapılır.

• 1. kıtada: Ey ulu dağlara seslenilir, karlar ve dumanla kaplı doğaya ulaşmak arzusu anlatılır.
• 2. kıtada: Buz tutmuş dağlara bakış, sevgilinin izini sürme isteği dile getirilir.
• 3. kıtada: Baharın gelişiyle birlikte umut, kavuşma ve sevgi temaları işlenir.