5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 85

Sürtünme kuvvetini artıran ve azaltan sistemlerden faydalanarak sürtünmeyi artırmaya veya azaltmaya yönelik yeni fikirler bulunuz. Fikirlerinizi aşağıya yazınız.

Sürtünmeyi Artırmaya Yönelik Yeni Fikirler:

1. Kendinden Yapışkanlı Ayakkabı Tabanı:
   • Kaygan zeminlerde yürümeyi kolaylaştırmak için ayakkabı tabanına basıldığında yapışkan özellik kazanan mikro emici lastik katmanlar geliştirilebilir.
2. Kar ve Buz İçin Isıtmalı Yol Kaplamaları:
   • Kışın buzlanmaya karşı yollarda sürtünmeyi artırmak için yüzey altına yerleştirilen ısıtma sistemleri sayesinde buzlar eritilir ve yüzey tutuşu artırılır.
3. Tırmanma Eldivenlerinde Mikro Çıkıntılar:
   • Kaya veya ağaç tırmanışı gibi aktivitelerde tutuşu artırmak için eldivenlerin parmak uçlarına mikroskobik pürüzlü yapılar eklenebilir.
4. Lastiklerde Akıllı Sıcaklık Kontrollü Kauçuk:
   • Hava durumuna göre yapısını değiştiren ve zemine daha iyi tutunan lastik kauçukları geliştirilebilir.
5. Yokuş Aşağı Arabalarda Otomatik Sürtünme Tabanlı Fren Sistemi:
   • Aracın eğimini algılayarak tekerleklerin zeminle temasını artıran özel fren diskleri tasarlanabilir.

Sürtünmeyi Azaltmaya Yönelik Yeni Fikirler:

1. Akıllı Kızak Sistemli Mobilya Ayakları:
   • Koltuk veya masa gibi ağır eşyaların kolay taşınması için ayak altlarına sürtünmeyi azaltan minik döner mekanizmalar eklenebilir.
2. Kendini Yağlayan Makaralar:
   • Spor salonu aletleri gibi sürekli hareket eden parçalarda otomatik yağlayıcı püskürten minik sensörlü sistemler kullanılabilir.
3. Su Kaydırağı İçin Hava Tabanlı Yüzey:
   • Su yerine, zeminden yukarı doğru çok ince hava tabakası üfleyerek kayganlık sağlayan yeni nesil hava destekli kaydıraklar üretilebilir.
4. Raylı Sistemlerde Manyetik Yastıklama:
   • Tren ve tramvaylarda teker yerine manyetik yastıklama (levitasyon) kullanılarak sürtünme sıfıra yaklaştırılabilir.
5. Otomatik Cila Spreyli Kaykay Tekerlekleri:
   • Kaykay tahtasına yerleştirilen mikro sprey sistemleri, zemin ile tekerlek arasına kayganlaştırıcı madde püskürterek hız ve manevra kabiliyetini artırabilir.

Aşağıda sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkilerine örnekler verilmiştir. Başlarındaki numaraları uygun alanlara örnekteki gibi yazınız.

1. Ayakkabı tabanlarının zamanla aşınması
2. Yazı yazılması
3. Su bardağının elle tutulması
4. Frene basılınca araçların durması
5. Makine parçalarının aşınması
6. Gemilerin burun kısımlarının sivri tasarlanması
7. Kumlu zeminde yürürken zorlanılması
8. Kapı menteşelerinin zamanla gıcırdaması
9. Diş fırçası kullanarak dişlerin temizlenmesi

Olumlu Etki

(Sürtünme kuvvetinin işe yaradığı, fayda sağladığı durumlar)
2. Yazı yazılması
3. Su bardağının elle tutulması
4. Frene basılınca araçların durması
9. Diş fırçası kullanarak dişlerin temizlenmesi

Olumsuz Etki

(Sürtünme kuvvetinin zararlı olduğu, aşınmaya veya zorlanmaya sebep olduğu durumlar)
1. Ayakkabı tabanlarının zamanla aşınması
5. Makine parçalarının aşınması
6. Gemilerin burun kısımlarının sivri tasarlanması
7. Kumlu zeminde yürürken zorlanılması
8. Kapı menteşelerinin zamanla gıcırdaması