5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 133

Madde ve Değişim

Ç. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Yazın denizden çıktığımızda kısa süreli üşüme hissi yaşarız. Bu durumun nedenini maddenin hâl değişimi ile ilişkilendirerek aşağıya yazınız.

Cevap:
Denizden çıkınca derimizdeki su buharlaşır. Buharlaşma için gereken enerji çevreden (derimizden) ısı olarak alınır. Böylece vücudumuz ısı kaybeder ve kısa süreli üşüme hissi oluşur.

2. Melih, sıcaklığı 14 °C olan A sıvısı ile sıcaklığı 2 °C olan B sıvısını karıştırıyor. Buna göre aşağıdaki soruların cevaplarını yazınız.

a) Hangi sıvı ısı verir?
Cevap: A sıvısı ısı verir. (Sıcaklığı daha yüksek olduğu için.)

b) Hangi sıvı ısı alır?
Cevap: B sıvısı ısı alır. (Sıcaklığı daha düşük olduğu için.)

c) A sıvısının sıcaklığı artar mı, azalır mı?
Cevap: A sıvısının sıcaklığı azalır. (Isı vererek ortak denge sıcaklığına yaklaşır.)

3. Genleşme ve büzülme olaylarına günlük yaşamdan ikişer örnek yazınız.

Cevap:
Genleşme:

• Yazın demir yolu raylarının uzaması.
• Sıkışan kavanoz kapağının sıcak suyla ısıtılınca gevşemesi/açılması.

Büzülme:

• Soğuk havada elektrik tellerinin gerilmesi (kısalması).
• Plastik topun soğukta hacminin küçülmesi.

Soru: Sıcak suyla doldurulan metal bir çaydanlık soğuk su dolu lavaboya hızla konursa, çaydanlığın tabanında gözlenen içe doğru eğilme (klik sesiyle birlikte) hangi olayın sonucudur?
A) Genleşme B) Büzülme C) Erime D) Donma

Cevap: B) Büzülme
Açıklama: Sıcak metal yüzey aniden soğukla karşılaşınca hızla ısısını kaybeder ve büzülür; taban bölgesi içe doğru eğilebilir ve “klik” sesi duyulabilir.