3. Sınıf Matematik Ders Kitabı (2. Kitap) Cevapları Meb Yayınları Sayfa 21

8. Aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerleri örnekteki gibi dolduralım.

18 ÷ 4 İşlemi

18 ÷ 4 = 4 kalan 2

Bölünen: 18
Bölen: 4
Bölüm: 4
Kalan: 2

Açıklama: 18 sayısını dörderli gruplara ayırdığımızda 4 tam grup oluşturabiliriz. 4 × 4 = 16 olduğu için 18’den 16 çıkarıldığında 2 kalır. Bu nedenle 18 ÷ 4 = 4 kalan 2 olur.

18 ÷ 3 İşlemi

18 ÷ 3 = 6

Bölünen: 18
Bölen: 3
Bölüm: 6
Kalan: 0

Açıklama: 18 sayısını üçerli gruplara ayırdığımızda 6 grup elde ederiz. 3 × 6 = 18 olduğu için hiç artan kalmaz. Bu nedenle kalan 0dır.

18 ÷ 2 İşlemi

18 ÷ 2 = 9

Bölünen: 18
Bölen: 2
Bölüm: 9
Kalan: 0

Açıklama: 18 sayısını ikişerli gruplara ayırdığımızda 9 grup oluşur. 2 × 9 = 18 olduğundan bölme işlemi kalansızdır.

Bölme İşlemlerinin Modellenmesi

18 ÷ 4 = 4 kalan 2

18 nesne, 4’erli 4 gruba ayrılır ve 2 nesne artar.

18 ÷ 3 = 6

18 nesne, 3’erli 6 gruba ayrılır.

18 ÷ 2 = 9

18 nesne, 2’şerli 9 gruba ayrılır.

Açıklama: Bölme işlemi modelleme ile gösterildiğinde nesnelerin kaçarlı gruplara ayrıldığı ve kaç grup oluştuğu daha kolay anlaşılır. Eğer bütün nesneler gruplara eşit olarak yerleştirilemiyorsa artan nesneler kalanı oluşturur.

9. Aşağıdaki görselleri inceleyelim. Görsellerle modellenen işlemleri yaparak ok ile gösterilen yerlere işlemin ögelerini yazalım.

Elmalar

Toplam 12 elma, 6 eşit gruba ayrılmıştır. Her grupta 2 elma vardır.

12 ÷ 6 = 2

Bölünen: 12
Bölen: 6
Bölüm: 2
Kalan: 0

Açıklama: 12 elmayı 6 eşit gruba ayırdığımızda her grupta 2 elma bulunur. Hiç elma artmadığı için kalan 0dır. İşlemin doğruluğunu 6 × 2 = 12 işlemiyle kontrol edebiliriz.

Çilekler

Toplam 15 çilek, 3 eşit gruba ayrılmıştır. Her grupta 5 çilek vardır.

15 ÷ 3 = 5

Bölünen: 15
Bölen: 3
Bölüm: 5
Kalan: 0

Açıklama: 15 çileği 3 eşit gruba ayırdığımızda her gruba 5 çilek düşer. 3 × 5 = 15 olduğu için bölme işleminde kalan oluşmaz.

Cevap Anahtarı

8. Soru

18 ÷ 4 = 4 kalan 2
Bölünen: 18
Bölen: 4
Bölüm: 4
Kalan: 2

18 ÷ 3 = 6
Bölünen: 18
Bölen: 3
Bölüm: 6
Kalan: 0

18 ÷ 2 = 9
Bölünen: 18
Bölen: 2
Bölüm: 9
Kalan: 0

9. Soru

Elmalar: 12 ÷ 6 = 2
Bölünen: 12 – Bölen: 6 – Bölüm: 2 – Kalan: 0

Çilekler: 15 ÷ 3 = 5
Bölünen: 15 – Bölen: 3 – Bölüm: 5 – Kalan: 0

Açıklama

3. Sınıf Matematik Ders Kitabı (2. Kitap) MEB Yayınları Sayfa 21’de bölme işleminin ögeleri, kalanlı ve kalansız bölme işlemleri ile bölme işleminin modellenmesi üzerinde çalışılır. Bölme işleminde paylaştırılan veya gruplandırılan toplam sayıya bölünen, kaçarlı gruplar oluşturulacağını ya da kaç gruba ayrılacağını gösteren sayıya bölen, elde edilen sonuca bölüm, işlem sonunda artan sayıya ise kalan denir.

Bir bölme işlemi her zaman kalansız sonuçlanmaz. Örneğin 18 ÷ 4 işleminde 18 sayısından dört tane 4’lük grup oluşturulur. Bu gruplarda toplam 16 bulunur ve 2 artar. Bu nedenle sonuç 4 kalan 2 şeklindedir. Buna karşılık 18 ÷ 3 = 6 ve 18 ÷ 2 = 9 işlemlerinde bütün nesneler eşit gruplara ayrıldığı için kalan 0dır.

Bölme işlemini modellerle göstermek öğrencilerin işlemin mantığını daha kolay anlamasına yardımcı olur. Örneğin 12 elmanın 6 gruba ayrılması, her grupta 2 elma bulunduğunu gösterir ve 12 ÷ 6 = 2 işlemini oluşturur. Benzer şekilde 15 çileğin 3 gruba ayrılması, her grupta 5 çilek bulunduğunu ve 15 ÷ 3 = 5 olduğunu gösterir. Bölme işleminin doğruluğu, bölen × bölüm + kalan = bölünen ilişkisi kullanılarak kontrol edilebilir.