3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (2. Kitap) Cevapları Meb Yayınları Sayfa 17

İstop

Malzemeler: top

Uygulama adımlarına dikkat ederek okul bahçesinde oyun oynayalım.

• Arkadaşlarımız ile bir çember oluşturalım.
• Arkadaşlarımızdan birinin çemberin ortasına gelmesini ve topu eline almasını sağlayalım.
• Arkadaşımızdan topu havaya atarak oyunculardan birinin adını söylemesini isteyelim.

Örnek: “Fatih, istop!”

• Adı söylenen arkadaşımız topu yakalamaya çalışırken biz kaçalım.
• Top, yere düşmeden yakalanırsa topu yakalayan arkadaşımızdan “İstop!” diye bağırmasını isteyelim.
• İstop komutuyla olduğumuz yerde duralım.
• Topu elinde tutan arkadaşımızın başka bir oyuncuya topla vurmaya çalışmasını izleyelim.
• Top bir arkadaşımıza isabet ederse vurulan arkadaşımızın oyun dışı kaldığını söyleyelim. Top kimseye isabet etmezse topu atan kişinin oyun dışı kaldığını söyleyelim.
• Oyun sırasında topun ve oyuncuların hareketlerini gözlemleyelim.
• Oyun sonrasında varlıkların hareket durumlarına ilişkin gözlemlerimizi arkadaşlarımızla tartışalım. Çıkarımlarımızı not edelim.
• Sayfa 132’deki Ek 1’de verilen Kontrol Listesi’ni dolduralım.

Oyun sonrasında varlıkların hareket durumlarına ilişkin çıkarımlarımızı not edelim.

Cevap: Oyuncular topu yakalamak için koşarken hızlanır, topa ulaşırken yavaşlar ve “İstop!” komutunu duyduklarında dururlar. Kaçan oyuncular top kendilerine gelmesin diye yön değiştirir. Havaya atılan top yükselir, sonra aşağı doğru hareket eder. Bir oyuncuya doğru atılan top ise uygulanan kuvvetin etkisiyle hareket eder ve yön değiştirir.

Açıklama: İstop oyunu, farklı hareket türlerini aynı anda gözlemlememizi sağlar. Oyuncuların koşması hızlanma, “İstop!” komutuyla hareketsiz kalmaları durma, topu yakalamaya veya toptan kaçmaya çalışırken farklı yöne gitmeleri yön değiştirme hareketine örnektir. Top da kendisine uygulanan itme kuvveti sonucunda hareket eder.

Sevdiğimiz bir oyunu düşünelim. Bu oyunda hangi hareketlerin olacağını tahmin edelim.

Cevap: Basketbol oyununda koşma, hızlanma, yavaşlama, durma, yön değiştirme ve dönme hareketleri görülür. Basketbol topu atıldığında, sektirildiğinde ve pas verildiğinde hareket eder ve yön değiştirir.

Açıklama: Basketbol oynayan kişiler sahada koşarken hızlanır, rakip oyuncuya veya potaya yaklaşırken yavaşlar, pas vermek için durur ve oyun sırasında sık sık yön değiştirir. Top ise oyuncuların uyguladığı kuvvet sonucunda hareket eder. Böylece aynı oyun içerisinde farklı hareket türleri gözlemlenir.

Ek 1 – Kontrol Listesi

Bu kontrol listesi, “İstop” oyununda varlıkların hareket durumlarıyla ilgili yapılan gözlemleri değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Gerçekleştirilen davranışlar için “Evet”, gerçekleştirilmeyen davranışlar için “Hayır” seçeneği işaretlenir.

Tüm davranışlar için “Evet” seçeneğini işaretlememiz, varlıkların hareket durumlarını dikkatlice gözlemlediğimizi ve bu gözlemlerden çıkarımlar yaptığımızı gösterir.

Cevap Anahtarı

Oyun sonrasında varlıkların hareket durumlarına ilişkin çıkarımlarımız:
Oyuncular koşarken hızlanır, topa yaklaşırken yavaşlar, “İstop!” komutuyla durur ve kaçarken yön değiştirir. Top uygulanan kuvvet sonucunda hareket eder ve yön değiştirir.

Sevdiğimiz oyun:
Basketbol.

Oyunda gerçekleşen hareketler:
Koşma, hızlanma, yavaşlama, durma, yön değiştirme ve dönme.

Ek 1 Kontrol Listesi:
Bütün maddeler: Evet

Açıklama

Varlıkların hareketleri günlük yaşamda ve oyunlarda kolayca gözlemlenir. İstop oyunu, oyuncuların ve topun farklı hareketlerini birlikte incelememizi sağlar. Oyuncular oyun boyunca koşar, hızlanır, yavaşlar, durur ve yön değiştirir. Top ise atıldığında hareket eder ve farklı yönlere gider.

Bir varlık hareket ederken hızı ve yönü değişir. Topu yakalamaya çalışan oyuncu hızlanır. Topa yaklaştığında veya durması gerektiğinde yavaşlar. “İstop!” komutunu duyduğunda tamamen durur. Top kendisine doğru gelirken kaçan oyuncu ise başka bir yöne hareket ederek yön değiştirir.

Topun hareketinde kuvvetin etkisi açıkça görülür. Top elde dururken hareketsizdir. Oyuncu topu havaya attığında veya başka bir arkadaşına doğru fırlattığında topa kuvvet uygular ve top hareket etmeye başlar. Topun hangi yöne gideceğini de uygulanan kuvvetin yönü belirler.

Hareketleri yalnızca İstop oyununda değil, diğer oyunlarda da gözlemleriz. Basketbol, futbol, voleybol ve yakalamaca gibi oyunlarda oyuncular hızlanır, yavaşlar, durur ve yön değiştirir. Top kullanılan oyunlarda top da kuvvetin etkisiyle hareket eder.

Bu etkinlik sayesinde öğrenciler hızlanma, yavaşlama, durma ve yön değiştirme hareketlerini doğrudan gözlemler. Kontrol listesini doldurmak ise yapılan gözlemleri yeniden düşünmeyi ve hareket türlerini doğru şekilde ayırt etmeyi sağlar.