3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (1. Kitap) Cevapları Meb Yayınları Sayfa 25

DEĞERLENDİRELİM

İpek, merak ettiği konularla ilgili sorular ve bu sorulara uygun araştırma yöntemlerinin yer aldığı bir tablo hazırlamıştır. Şimdi İpek’in sorularının cevaplarına ulaşmak için hangi araştırma yöntemlerini kullanması gerektiğini işaretleyelim.

Seçtiğimiz yöntemler arasındaki benzerlik ve farklılıklar nelerdir?

Cevap: Bütün yöntemlerin ortak amacı doğru bilgiye ulaşmaktır. Gözlem ve deneyde olayları doğrudan inceleriz. Belge taramasında güvenilir kaynaklardan bilgi toplarız. Model oluşturmada gerçek bir varlığın veya olayın benzerinden yararlanırız. İletişim kurmada bilgili kişilere sorular sorarız. Tahmin etmede ise daha önce öğrendiğimiz bilgilerden yararlanarak sonuç hakkında düşünürüz.

Açıklama: Araştırma yöntemlerinin amacı aynıdır ancak bilgiye ulaşma biçimleri farklıdır. Araştırma sorusunun özelliğine göre uygun yöntemi seçeriz.

Bilimsel bilgiye ulaşmak için neden farklı yöntemler kullanırız?

Cevap: Çünkü her araştırma sorusunun cevabına aynı yöntemle ulaşamayız. Sorunun özelliğine göre gözlem, deney, belge taraması, model oluşturma, tahmin etme veya iletişim kurma yöntemlerinden uygun olanını kullanırız.

Açıklama: Örneğin yağ ile suyun karışıp karışmadığını deney yaparak görürüz. Dünya, Ay ve Güneş’in büyüklüklerini öğrenirken ise güvenilir kaynakları araştırır ve modelden yararlanırız. Doğru yöntemi seçmek güvenilir bilgiye ulaşmamızı sağlar.

Cevap Anahtarı

Işıksız ortamda bitki büyür mü?
Tahmin etme, gözlem yapma, deney yapma.

Su nasıl buharlaşır?
Gözlem yapma, deney yapma.

Isıtılan buza ne olur?
Tahmin etme, gözlem yapma, deney yapma.

Dünya, Ay ve Güneş’in birbirlerine göre büyüklükleri nasıldır?
Belge taraması, model oluşturma.

Sıvı yağ ile su karışır mı?
Tahmin etme, gözlem yapma, deney yapma.

Bir insan dakikada ortalama kaç kez göz kırpar?
Gözlem yapma.

Seçtiğimiz yöntemler arasındaki benzerlik ve farklılıklar nelerdir?
Bütün yöntemler bilimsel bilgiye ulaşmayı sağlar ancak bilgiyi elde etme biçimleri birbirinden farklıdır.

Bilimsel bilgiye ulaşmak için neden farklı yöntemler kullanırız?
Her araştırma sorusu farklı olduğu için soruya uygun araştırma yöntemini kullanırız.

Açıklama

Bilimsel bir sorunun cevabını ararken tahmin etme, belge taraması, gözlem yapma, model oluşturma, deney yapma ve iletişim kurma yöntemlerinden yararlanırız. Araştırma sorusuna uygun yöntemi seçmek doğru bilgiye ulaşmanın önemli bir parçasıdır.

Doğrudan gözlemleyebildiğimiz olaylarda gözlem ve deney öne çıkar. Bitkinin ışık almadan gelişmesi, buzun ısıtılması veya yağ ile suyun karışması deney yoluyla araştırılır. Dünya, Ay ve Güneş gibi doğrudan karşılaştırılması zor varlıklarda ise güvenilir belgeler ve modeller kullanılır.

Bilimsel araştırmalarda her zaman tek bir yöntem kullanılmaz. Aynı soruyu araştırırken birkaç yöntem birlikte kullanılır. Böylece elde ettiğimiz bilgileri karşılaştırır ve araştırma sonucuna daha sağlam şekilde ulaşırız.