3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (1. Kitap) Cevapları Meb Yayınları Sayfa 19

Model Oluşturma

Bir olay veya olguyu açıklamak için onun benzerini, küçüğünü veya basit hâlini yapmaya model oluşturma denir. Model oluşturarak hem daha kolay anlarız hem de başkalarına daha kolay anlatabiliriz.

Örneğin farklı büyüklükteki toplarla veya oyun hamuruyla Güneş, Dünya ve Ay modeli yapabiliriz. Böylece model üzerinde Güneş, Dünya ve Ay’ın büyüklüklerini karşılaştırabiliriz.

Açıklama: Modeller, gerçek bir varlığı veya olayı daha kolay incelememize yardımcı olur. Çok büyük, çok küçük veya doğrudan incelemesi zor olan varlıkların basitleştirilmiş örnekleri hazırlanabilir. Güneş, Dünya ve Ay’ın gerçek büyüklüklerini sınıfa getiremeyiz ancak farklı büyüklüklerde toplar kullanarak aralarındaki büyüklük farkını daha kolay anlayabiliriz.

Belge Taraması

Kitap, dergi, gazete, fotoğraf gibi belgelerin toplanarak incelenmesine belge taraması denir. Örneğin eski okul fotoğraflarına bakarak o zamanlar öğrencilerin nasıl giyindiğini, sınıfların nasıl olduğunu öğrenebiliriz.

Bir büyüğümüzün çocukken yazdığı bir günlüğü okuyarak o dönemde insanların nelerden bahsettiklerini, ilgi alanlarının neler olduğunu anlayabiliriz.

Bunu yaparken kullandığımız belgelerin doğru ve güvenilir olması çok önemlidir. Unutmayalım ki yanlış bilgiler bizi yanlış sonuçlara götürebilir.

Açıklama: Belge taraması yaparken araştırdığımız konuyla ilgili kitapları, dergileri, gazeteleri, fotoğrafları ve başka yazılı ya da görsel kaynakları inceleriz. Bu belgeler bize geçmişte yaşanan olaylar veya araştırdığımız konu hakkında bilgi verir. Ancak her belgenin içerdiği bilginin doğru olduğunu düşünmemeliyiz. Kaynağın kim tarafından hazırlandığını ve güvenilir olup olmadığını kontrol etmek doğru bilgiye ulaşmamıza yardımcı olur.

Cevap Anahtarı

Bu sayfada cevaplanması gereken herhangi bir soru veya etkinlik yoktur.

Açıklama

Bilimsel araştırmalarda her sorunun cevabına aynı yöntemle ulaşılmaz. Araştırılan konuya göre gözlem yapma, tahmin etme, model oluşturma, belge taraması, deney yapma ve iletişim kurma gibi farklı yöntemlerden yararlanılır. Bu sayfada bunlardan model oluşturma ve belge taraması üzerinde durulmaktadır.

Model oluşturma, gerçek bir varlığın, olayın veya sistemin daha kolay anlaşılmasını sağlayan basitleştirilmiş bir örnek hazırlamaktır. Örneğin Güneş, Dünya ve Ay’ın gerçek büyüklükleri ve aralarındaki uzaklıklar sınıf ortamında doğrudan gösterilemez. Bunun yerine farklı büyüklüklerde toplar kullanılarak bir model hazırlanır. Öğrenciler bu model sayesinde gök cisimlerinin büyüklüklerini karşılaştırabilir ve aralarındaki ilişkileri daha kolay anlayabilir.

Modeller her zaman gerçeğin bütün özelliklerini taşımaz. Bir Dünya modeli, gerçek Dünya’nın çok küçültülmüş bir gösterimidir. Bu nedenle modeli incelerken hangi özelliğin gösterilmek istendiğine dikkat etmek gerekir. Bazı modeller büyüklükleri, bazıları şekilleri, bazıları ise bir olayın nasıl gerçekleştiğini anlatmak için hazırlanır.

Belge taraması ise araştırılan konu hakkında daha önce hazırlanmış kaynakları inceleyerek bilgi toplamaktır. Kitaplar, dergiler, gazeteler, fotoğraflar ve günlükler belge taramasında kullanılabilecek kaynaklardır. Örneğin eski bir okul fotoğrafı incelendiğinde öğrencilerin kıyafetleri, sınıftaki eşyalar ve okul ortamı hakkında bilgiler elde edilebilir.

Belge taramasında en önemli noktalardan biri kaynağın güvenilirliğidir. Yanlış veya eksik bilgi içeren bir kaynak kullanıldığında araştırmanın sonucu da yanlış olabilir. Bu nedenle öğrenciler bilgi toplarken ders kitapları, öğretmenlerin önerdiği kaynaklar, güvenilir eğitim yayınları ve bilimsel içeriklerden yararlanmalıdır.

Model oluşturma ve belge taraması farklı araştırma yöntemleri olsa da ikisi de bilimsel bilgiye ulaşmayı kolaylaştırır. Öğrenci bir konuyu anlamak için model hazırlayabilir, aynı konuyla ilgili güvenilir belgeleri inceleyebilir ve elde ettiği bilgileri karşılaştırabilir. Böylece araştırma, karşılaştırma, veri toplama ve sonuç çıkarma becerileri gelişir.