Yapılan deneylere göre, bir atom çekirdeğinin kütlesi daima, kendisini meydana getiren nükleonların kütleleri toplamından daha küçüktür. Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yapılan deneylere göre, bir atom çekirdeğinin kütlesi daima, kendisini meydana getiren nükleonların kütleleri toplamından daha küçüktür. Bu fark, çekirdeğin kendisi meydana getiren elemanlarından oluşması sırasında açığa çıkan enerjiyi gösterir. Bilinen farklı atomlar için, bu kütle kaybı değerleri karşılaştırılabilir ve bu kaybın orta kütleli atomlarda, çok hafif veya çok ağır atomlardan daha büyük olduğu dikkati çeker. Demek ki, enerji açığa çıkarabilen dönüşümler, hafif veya ağır elementlerden orta atom sayılı atomlar yerine bağıl olarak önemli kütlelere uygulanması gerekir.

Bu şart bir kere gerçekleştikten sonra, zincirleme bir tepkimeyle kolayca devam eder. Bu şartlar, çekirdekleri nötronlarca sağlanan ksenan, stronsiyum, kripton, baryum vb. gibi iki orta atom vererek ve dönüşüne uğrayan ikincil nötronlar yayarak parçalanan uranyum veya plutonyum gibi ağır elementlerin parçalanmasıyla gerçekleşir. Her çekirdek parçalanırken, parçalanma sonucu oluşan taneciklere iletilmiş kinetik enerji şeklinde meydana gelen 200 milyona yakın elektron volt açığa çıkarır ve bu taneciklerin yavaşlatılmasıyla da ısı verir. Bu enerjiden, uranyumlu pil veya çekirdeksel reaktörde ve atom bombalarında yararlanılır.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Nesnel cümleler kullanılmıştır.
B) Açıklayıcı anlatım kullanılmıştır.
C) Koşul cümlesine yer verilmiştir.
D) Tanımlamadan yararlanılmıştır.
E) Tartışmacı anlatım kullanılmıştır.

• Cevap: E) Tartışmacı anlatım kullanılmıştır.

Neden E seçeneği doğru?

Verilen metinde;

• Nesnel cümleler: “Bir atom çekirdeğinin kütlesi daima, kendisini meydana getiren nükleonların kütleleri toplamından daha küçüktür.” gibi kesin ve kanıtlanabilir gerçekler sunulmaktadır.
• Açıklayıcı anlatım: Olaylar ve kavramlar detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Örneğin, kütle kaybı, enerji açığa çıkışı ve zincirleme reaksiyon gibi konular adım adım anlatılmaktadır.
• Koşul cümlesi: “Bu şart bir kere gerçekleştikten sonra, zincirleme bir tepkimeyle kolayca devam eder.” gibi bir koşula bağlı olarak sonuçlar belirtilmektedir.
• Tanımlama: “Nükleon” gibi kavramlar açıklanarak metnin anlaşılırlığı artırılmaktadır.

Tartışmacı anlatımın olmaması: Metinde farklı görüşler sunulmamakta, sadece bilimsel bir olgu ve bu olgunun sonuçları anlatılmaktadır. Yani, bir konu hakkında farklı bakış açıları verilerek tartışma yaratılmamaktadır.

Sonuç olarak, verilen metin bilimsel bir konuyu açıklayıcı ve nesnel bir dille anlatmaktadır. Bu nedenle E seçeneği olan “Tartışmacı anlatım kullanılmıştır” metin için geçerli değildir.

Diğer seçeneklerin neden doğru olduğu kısaca özetlenebilir:

• A, B, C ve D seçenekleri: Metnin içeriği bu seçeneklerde belirtilen özelliklere sahiptir.

Özetle, bu metin, nükleer enerjiye dair bilimsel bir bilgiyi anlaşılır bir şekilde aktarma amacı taşımaktadır.