Özel Öğrenciler İçin Uyarlanmış Etkinlikler (UYET) Ölçme 5. Cilt Cevapları Sayfa 95

Aşağıdaki geometrik şekillerin çevre uzunluklarını hesapla.

1. Kare

• Kenar uzunluğu: 7 cm
• Çevre hesabı: 4 × 7 = 28 cm

Açıklama:
Kare, dört kenarı eşit uzunlukta olan ve dört dik açıya sahip olan temel bir geometrik şekildir. Bu özellikleri sayesinde kare, hem matematikte hem de günlük hayatta çok sık kullanılır. Örneğin, yer döşemelerinde veya masaların yüzeylerinde kare şekli tercih edilir çünkü düzgün ve simetriktir. Karenin çevresi, bir kenarın uzunluğunun dört katına eşittir. Burada kenar uzunluğu 7 cm olduğundan çevresi 28 cm olarak hesaplanır. Çevre, şeklin dış sınırının toplam uzunluğunu ifade eder ve genellikle çevreyi ölçmek için bir ip ya da bant kullanılır. Karede çevreyi anlamak, aynı zamanda alan hesabı için de temel oluşturur çünkü alan, bir kenarın karesidir (7 cm × 7 cm = 49 cm²). Kare, dört eşit kenarı sayesinde özel bir çokgen olarak kabul edilir ve temel geometrik kavramları öğrenirken ilk karşılaşılan şekillerden biridir.

2. Daire

• Yarıçap: 5 cm
• Çevre hesabı: 2 × π × 5 ≈ 2 × 3.14 × 5 = 31.4 cm

Açıklama:
Daire, bütün noktalarının merkezden eşit uzaklıkta olduğu kapalı eğri şekildir. Yarıçap, merkeze olan bu eşit uzaklıktır ve dairenin en önemli ölçüsüdür. Dairenin çevresi, yani dış sınır uzunluğu, yarıçap ve π sayısı (yaklaşık 3.14) kullanılarak hesaplanır. Çevre formülü 2 × π × r şeklindedir. Yarıçap 5 cm olduğunda çevresi yaklaşık 31.4 cm olur. Dairenin çevresi, bir ip veya bant ile dış kenarı boyunca ölçülen uzunluğa eşittir. Daireler doğada ve teknolojide çok yaygındır; tekerlekler, saat yüzeyleri ve tabaklar gibi pek çok günlük eşya daire biçimindedir. Matematiksel olarak daire çevresi, sonsuz sayıda küçük doğrusal parçanın toplamı gibi düşünülebilir. Bu nedenle dairenin çevresi bir doğrudan ölçümden çok bir hesaplama işidir. Ayrıca dairenin çevresi, alan hesaplamaları ve geometrik problemler için temel bilgidir.

3. Dikdörtgen

• Uzun kenar: 12 cm
• Kısa kenar: 5 cm
• Çevre hesabı: 2 × (12 + 5) = 2 × 17 = 34 cm

Açıklama:
Dikdörtgen, dört kenarı olan ve tüm iç açıları 90 derece olan bir çokgendir. Karşılıklı kenarları birbirine eşittir. Bu nedenle çevresini hesaplamak için uzun ve kısa kenarların toplamının iki katı alınır. Burada uzun kenar 12 cm, kısa kenar ise 5 cm olduğundan çevresi 2 × (12 + 5) = 34 cm olur. Dikdörtgenler hem mimaride hem mühendislikte ve günlük hayatta çok yaygın kullanılır. Örneğin, odaların, kitapların, telefon ekranlarının şekli genellikle dikdörtgendir. Çevre kavramı burada, bir dikdörtgenin dış kenarlarının toplam uzunluğunu ifade eder. Bu ölçüm, örneğin oda çevresine perde asmak veya bahçe etrafına çit çekmek gibi uygulamalarda oldukça faydalıdır. Dikdörtgenin alanı ise uzun kenar ile kısa kenarın çarpımıdır (12 cm × 5 cm = 60 cm²). Çevre ve alan kavramları geometrik şekillerin temel özelliklerindendir ve dikdörtgen üzerinden kavranması kolaydır.