İslamiyet öncesinde Türklerin kullandığı ilk takvim olan 12 Hayvanlı Türk takvimini kullananlar arasında hangi devletler yer almaktadır?

İslamiyet öncesinde Türklerin kullandığı ilk takvim olan 12 Hayvanlı Türk takvimini kullananlar arasında;

I. Uygur Devleti
II. Anadolu Selçuklu Devleti
III. Köktürk Devleti

devletlerden hangileri yer almaktadır?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I ve III

• Doğru cevap: E) I ve III

İslamiyet öncesinde Türklerin kullandığı ilk takvimlerden biri olan 12 Hayvanlı Türk Takvimi, Türklerin tarih boyunca kullandıkları önemli zaman ölçme sistemlerinden biridir. Bu takvim, adını her yılı temsil eden 12 farklı hayvandan almaktadır. Takvimdeki her yıl, sırasıyla fare, öküz, pars, tavşan, ejderha, yılan, at, koyun, maymun, tavuk, köpek ve domuz hayvanlarıyla temsil edilir. Bu sistem, Orta Asya Türk toplulukları arasında yaygın olarak kullanılmış ve yılların belirlenmesinde önemli rol oynamıştır.

Şimdi sorudaki devletlere bakacak olursak:

I. Uygur Devleti
Uygurlar, 8. ve 9. yüzyıllarda Orta Asya’da hüküm sürmüş önemli Türk devletlerinden biridir. Uygur Devleti, kültürel ve bilimsel açıdan oldukça gelişmişti ve Çin, Hint ve İslam medeniyetleriyle etkileşim içindeydi. 12 Hayvanlı Türk Takvimi’nin kullanımına ilişkin en önemli kaynaklardan biri Uygur yazıtları ve belgeleridir. Uygurlar, bu takvimi hem günlük yaşamda hem de resmi işlerde kullanmışlardır. Dolayısıyla Uygur Devleti’nin 12 Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullandığı bilinmektedir. www.ilginize.com.tr

II. Anadolu Selçuklu Devleti
Anadolu Selçuklu Devleti ise 11. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu’da kurulmuş bir Türk-İslam devletidir. Ancak Anadolu Selçukluları İslamiyet’i kabul etmiş bir devlet olarak, takvim konusunda İslam takvimi ve güneş takvimini kullanmışlardır. 12 Hayvanlı Türk Takvimi ise daha çok İslamiyet öncesi dönemde, yani İslamiyet’ten önceki Orta Asya Türkleri arasında kullanılmıştır. Anadolu Selçuklu Devleti’nde bu takvimin kullanıldığına dair bir tarihî kaynak ya da belge yoktur. Dolayısıyla bu devletin 12 Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullandığını söylemek doğru değildir.

III. Köktürk Devleti
Köktürkler, 6. ve 7. yüzyıllarda Orta Asya’da hüküm süren ilk büyük Türk devletidir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi’nin en erken ve en yaygın kullanıldığı devletlerden biridir. Köktürk Yazıtları, bu takvimin varlığını ve kullanımını açıkça göstermektedir. Takvim, devletin resmi işlemlerinde ve günlük yaşamda kullanılmıştır. Bu nedenle Köktürk Devleti, 12 Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullanan devletler arasında kesinlikle yer alır.

Sonuç olarak;

• Uygur Devleti (I) 12 Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullanmıştır.
• Anadolu Selçuklu Devleti (II) bu takvimi kullanmamıştır.
• Köktürk Devleti (III) bu takvimi kullanmıştır.

Bu nedenle doğru cevap E) I ve III olacaktır.

Özetle, 12 Hayvanlı Türk Takvimi İslamiyet öncesi dönemde Orta Asya’da, özellikle Köktürkler ve Uygurlar tarafından yaygın şekilde kullanılan bir takvimdir. Anadolu Selçuklu Devleti ise İslam kültürünün etkisiyle bu takvimden ziyade İslami takvim sistemlerini benimsemiştir.