Gelir vergisi oranlarına ilişkin tarifenin güncellenerek ödenecek vergi tutarının düşürülmesi ile çalışanların yemek ve ulaşım maliyetleri için belirlenmiş vergi istisna tutarının yükseltilmesi haberi

15/05/2025 tarihinde Balıkesir Milletvekili Burak DALGIN tarafından Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile, gelir vergisi oranlarına ilişkin tarifenin güncellenerek ödenecek vergi tutarının düşürülmesi ile çalışanların yemek ve ulaşım maliyetleri için belirlenmiş vergi istisna tutarının yükseltilmesi amaçlanmaktadır.

GENEL GEREKÇE

2025 Yılı Merkezi Bütçe Planı Kanunu’na göre gelir vergisinden elde edilen gelirlerin 2024 yılına oranla %79 düzeyinde artması öngörülmüştür. Gelir İdaresi Başkanlığı 2024 yılı verilerine göre vergilerin yaklaşık üçte ikisinin dolaylı vergilerden alındığı ve toplam gelir vergisi tahsilatının çoğunluğunun ücretli kesim tarafından ödendiği de düşünülürse, söz konusu artışın yükünün orta direğin sırtına yüklendiği görülmektedir. Bu durum vatandaşlarımızın geçim sıkıntısını artırmaktadır.

Bilindiği üzere gelir vergisi dilimleri her yıl yeniden değerleme oranları doğrultusunda yükseltilmektedir. Ancak bunun tam olarak uygulanmadığı, uygulansa bile söz konusu ölçütün gerçek enflasyonla örtüşmediği görülmektedir. Bu durum ücretleri gerçek enflasyondan genellikle daha az artan, yani reel olarak azalan vatandaşlarımız için ilave bir vergi yükü getirmektedir.

2000 yılında gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi (2 buçuk milyar TL) bir aylık brüt asgari ücretin 21 katı iken (118 milyon TL), içinde bulunduğumuz yılın gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi (158.000 TL) brüt asgari ücretin sadece 6 katıdır (26.000 TL). 2000 yılından bu yana yeniden değerleme oranı enflasyona ve alım gücüne riayet edilerek uygulansaydı gelir vergisi tarifesinin ilk diliminin 158.000 TL değil 415.000 TL olması gerekirdi. Bu durum yürürlükteki mevzuatın çalışanların aleyhine olduğunu göstermektedir.

Bu tablonun düzelmesi için ücretler üzerindeki vergilerin azaltılması; bu doğrultuda gelir vergisi dilimlerinin güncellenmesi gerekmektedir.

Bir ülkenin işgücü piyasalarının verimli çalışabilmesi ve katma değer üretebilmesinde beşerî sermayenin fiziki sermayeden daha önemli bir role sahip olduğu bilinmektedir. Düşük ücretler ve yüksek maliyetler sebebiyle, nitelikli işgücümüzün yeterli beslenmeden ve sağlıklı ulaşım koşullarından yoksun olması hem ekonomimize hem de toplumumuza büyük bir zarar vermektedir. Bu çerçevede, işverenlerimizin çalışan vatandaşlarımız için sağlıklı ve besin değeri yüksek gıdaları temin etmelerini sağlayacak adımlar da atılmalıdır. Çalışanlarımızın zamandan tasarruf edebilmelerini sağlayacak ulaşım kolaylıklarının gerçekleştirilebilmesi için de işverenlere yönelik gerekli kolaylıkların sağlanması önemlidir.

Bu doğrultuda hem gıda hem de ulaşım imkanlarının çalışan vatandaşlarımıza eksiksiz olarak sunulabilmesini sağlayacak gerekli teşvik uygulamalarının da yasal yollarla düzenlenmesi gerekmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Madde gelir vergisi dilim tutarları ile bu tutarlara karşılık gelen oranları ücretli kesimin üzerindeki yükü azaltacak şekilde güncellemeyi amaçlamaktadır.
MADDE 2- Madde ile çalışanların yemek maliyetleri için belirlenmiş vergi istisna tutarlarının yükseltilmesi amaçlanmıştır.
MADDE 3- Madde ile çalışanların ulaşım maliyetleri için belirlenmiş vergi istisna tutarlarının yükseltilmesi amaçlanmıştır.
MADDE 4- Yürürlük maddesidir.
MADDE 5- Yürütme maddesidir.

GELİR VERGİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-31/12/1960 Tarihli ve 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 103 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Gelir vergisine tabi gelirler;
430.000 TL’ye kadar → %15
850.000 TL’nin 430.000 TL’si için 64.500 TL, fazlası → %20
3.250.000 TL’nin 850.000 TL’si için 148.500 TL, fazlası → %27
6.000.000 TL’nin 3.250.000 TL’si için 796.500 TL, fazlası → %35
6.000.000 TL’nin 6.000.000 TL’si için 1.759.000 TL, fazlası, → %40
Oranında uygulanır.

MADDE 2- 31/12/1960 Tarihli ve 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının 8 inci bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

‘Hizmet erbabına işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 450 TL’yi (240 TL) aşmaması) ve buna ilişkin ödemenin yemek verme hizmetini sağlayan mükelleflere ya da hak sahibi çalışana yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde, aşan kısım vergilendirilir.’

MADDE 3- 31/12/1960 Tarihli ve 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının 10 uncu bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

‘Hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak maksadıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderleri (İşverenlerce taşıma hizmeti verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük ulaşım bedelinin 180 Türk Lirasını (126 TL) aşmaması ve buna ilişkin ödemenin toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme araçlarının temini şeklinde yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması hâlinde aşan kısım ile bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.)’

MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5 – Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.