Bu parçadan aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

Kuzey Atlas Okyanusu, iki su kütlesinden meydana gelir. Yüzeyde oldukça sıcak ve tuzlu sular kalın bir tabakayı etkiler; bunun altında daha soğuk ve daha az tuzlu bir su kütlesi bulunur. Bu farklar, tropikal bölgedeki atmosfer dolaşımlarıyla da ilişkisi bulunan akıntılar meydana getirir. Bir akıntı, Ekvator enlemlerinde doğudan batıya yönelir, Güney Amerika’nın kuzey kıyılarını yalar. Bir başka kol da kuzeye yönelir. Bu tropikal kollar, Florida açıklarında Gulf Stream’ı besler. Gulf Stream, Newfoudland’ın güneyinde bir “Kuzey Atlantik Akıntısı” meydana getirir. Gittikçe genişleyen sular, Avrupa yarımadasının körfez ve boğazlarına girerken, başka akıntılar da tropikal enlemlere yönelir. İskoçya ile İzlanda arasında akım kuzeyden güneye doğrudur. Oysa Grönland’ın açıklarında, Arktik Okyanus’tan gelen daha soğuk bir akıntı vardır; Baffin denizinden de Labrador boyunca soğuk bir akıntı iner. Bu akıntılar Gulf Stream ile Newfoundland’ın güneyinde karşılaşır; soğuk ve ılık suların bu karşılaşması, planktonlardan büyük kayıplara yol açar. Planktonlar, bu kesimi büyük bir balıkçılık bölgesi haline getiren balık sürülerinin besinidir.

Bu parçadan aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Kuzey Atlas Okyanusu iki su parçasından oluşmuştur.
B) Sıcak ve tuzlu su ile soğuk ve az tuzlu suyun birleşmesi akıntılar oluşturur.
C) Akıntıların küçük denizlerde ve göllerde etkili olduğu söylenebilir.
D) Arktik Okyanusu’ndan gelen akıntı soğuktur.
E) Soğuk ve ılık suyun karşılaşması planktonlarda kayıplara yol açar.

• Cevap: C) Akıntıların küçük denizlerde ve göllerde etkili olduğu söylenebilir.

Neden bu cevap doğru değil?

Parçada açıkça Kuzey Atlas Okyanusu’ndaki büyük ölçekli akıntılardan bahsedilmektedir. Bu akıntılar, okyanusun büyük bir bölümünü etkileyen ve kıtalararası etkileri olan güçlü su hareketleridir. Küçük denizler ve göllerdeki su hareketleri genellikle okyanus akıntılarından çok daha küçük ölçekli ve farklı dinamiklere sahiptir. Bu nedenle, parçadaki bilgilerden akıntıların küçük denizlerde ve göllerde de aynı şekilde etkili olduğu sonucu çıkarılamaz.

Diğer seçeneklerin neden doğru olduğu:

• A) Kuzey Atlas Okyanusu iki su parçasından oluşmuştur: Parçanın başında açıkça belirtildiği gibi, Kuzey Atlas Okyanusu yüzeyde sıcak ve tuzlu, derinlerde ise soğuk ve az tuzlu olmak üzere iki farklı su kütlesine sahiptir.
• B) Sıcak ve tuzlu su ile soğuk ve az tuzlu suyun birleşmesi akıntılar oluşturur: Parçada, sıcak ve soğuk sular arasındaki yoğunluk farklarının akıntıları nasıl etkilediği detaylı bir şekilde anlatılmaktadır.
• D) Arktik Okyanusu’ndan gelen akıntı soğuktur: Parçada, Grönland’ın açıklarında Arktik Okyanusu’ndan gelen soğuk bir akıntı olduğu belirtilmektedir.
• E) Soğuk ve ılık suyun karşılaşması planktonlarda kayıplara yol açar: Parçanın sonunda, soğuk ve sıcak suların bir araya geldiği bölgelerde planktonlarda büyük kayıplar olduğu ve bu durumun balıkçılığı etkilediği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, sadece C seçeneği parçadaki bilgilere dayanmayan yanlış bir çıkarımdır. Diğer tüm seçenekler, parçadaki açıklamalarla doğrulanabilir.