Aşağıdakilerden hangisi Tuncay’ın oluşturabileceği şifrelerden birinin okunuşudur?

Tuncay, güvenilir şifre oluşturmak amacıyla bir program tasarlamıştır. Bu programda şifreyi oluşturmak için gerekli koşullar aşağıda verilmiştir:

Bir basamaklı üç farklı sayı seçilmelidir.
Oluşturulacak şifre yedi basamaklı bir doğal sayı olmalıdır.
Şifrenin herhangi bir bölüğündeki basamaklarda bulunan sayılar büyükten küçüğe doğru yazılmalıdır.
Şifrenin herhangi bir bölüğündeki basamaklarda bulunan sayılar küçükten büyüğe doğru yazılmalıdır.

Tuncay, tasarladığı programa göre “0, 5 ve 8” rakamlarını kullanarak bir şifre oluşturmak istiyor.

Aşağıdakilerden hangisi Tuncay’ın oluşturabileceği şifrelerden birinin okunuşudur?

A) Sekiz milyon elli sekiz bin elli sekiz
B) Beş milyon elli sekiz
C) Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli
D) Beş milyon beş yüz seksen bin sekiz yüz elli

Çözüm

Tuncay’ın oluşturabildiği şifreler şunlardı:

• 5 850 058
• 5 058 850
• 8 850 058
• 8 058 850

Şimdi bu sayıların okunuşlarını tek tek inceleyelim.

• 5 850 058 → Beş milyon sekiz yüz elli bin elli sekiz
• 5 058 850 → Beş milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli
• 8 850 058 → Sekiz milyon sekiz yüz elli bin elli sekiz
• 8 058 850 → Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli

Şıklardaki ifadelerle karşılaştıralım:

A) Sekiz milyon elli sekiz bin elli sekiz
Bu okunuş 8 058 058 sayısına aittir. Böyle bir şifre yoktur. ❌

B) Beş milyon elli sekiz
Bu okunuş 5 000 058 sayısını ifade eder. Yedi basamaklı değildir ve şifreler arasında yoktur. ❌

C) Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli
Bu okunuş 8 058 850 sayısına aittir.
Bu sayı, Tuncay’ın oluşturabildiği şifrelerden biridir. ✅

D) Beş milyon beş yüz seksen bin sekiz yüz elli
Bu okunuş 5 580 850 sayısını ifade eder. Bu sayı şifreler arasında yoktur. ❌

Cevap:

C) Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli

Bu soruda amaç, verilen seçeneklerden hangisinin Tuncay’ın oluşturabileceği şifrelerden birine ait doğru okunuş olduğunu belirlemektir. Bu tür sorular, öğrencilerin hem büyük sayıların okunuşunu doğru yapabilme hem de sayısal ifadeyi sözel ifadeyle eşleştirebilme becerisini ölçer. Özellikle milyonlu sayılarda yapılan küçük bir okuma hatası, yanlış cevaba götürebilir.

Sorunun çözümüne başlamadan önce elimizdeki en önemli bilgi, Tuncay’ın oluşturabildiği olası şifrelerdir. Daha önceki adımlarda bu şifrelerin dört tane olduğu belirlenmiştir. Bu sayılar, yedi basamaklı olup yalnızca 0, 5 ve 8 rakamlarını içermektedir. Bu nedenle, şıklarda verilen okunuşların bu dört sayıdan birine birebir karşılık gelmesi gerekir.

Bir sayının okunuşunu kontrol ederken şu sıraya dikkat etmek gerekir:

1. Milyonlar bölüğü
2. Binler bölüğü
3. Birler bölüğü

Her bölük doğru okunmazsa, sayı tamamen değişmiş olur. Örneğin “elli sekiz bin” ifadesi 58 000’i, “sekiz yüz elli bin” ifadesi ise 850 000’i temsil eder. Bu ikisini karıştırmak, çok büyük bir sayısal fark oluşturur.

A şıkkında verilen “Sekiz milyon elli sekiz bin elli sekiz” ifadesini ele alalım. Bu okunuş, sekiz milyon + elli sekiz bin + elli sekiz anlamına gelir. Yani sayı 8 058 058 olur. Ancak Tuncay’ın şifreleri arasında böyle bir sayı yoktur. Bu nedenle A şıkkı elenir.

B şıkkında “Beş milyon elli sekiz” ifadesi yer almaktadır. Bu okunuş, beş milyon + elli sekiz anlamına gelir ve sayı 5 000 058 olur. Bu sayı hem yedi basamaklı değildir hem de Tuncay’ın oluşturduğu şifreler arasında yer almaz. Dolayısıyla bu seçenek de doğru değildir.

C şıkkında “Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli” ifadesi verilmiştir. Bu okunuş dikkatle incelendiğinde sekiz milyon + elli sekiz bin + sekiz yüz elli anlamına gelir. Bu da sayısal olarak 8 058 850’ye karşılık gelir. Bu sayı, Tuncay’ın oluşturabildiği şifreler arasında birebir aynen bulunmaktadır. Bu nedenle bu seçenek doğru cevaptır.

D şıkkında ise “Beş milyon beş yüz seksen bin sekiz yüz elli” ifadesi yer alır. Bu okunuş, 5 580 850 sayısını ifade eder. Ancak bu sayı ne rakam koşullarına uymaktadır ne de Tuncay’ın oluşturduğu şifreler arasındadır. Bu yüzden bu seçenek de elenir.

Bu tür sorularda yapılan en yaygın hatalar şunlardır:

• “elli sekiz bin” ile “sekiz yüz elli bin” ifadelerini karıştırmak
• Binler ve birler bölüklerini yanlış okumak
• Sayının kaç basamaklı olduğunu kontrol etmemek

Doğru sonuca ulaşmak için yapılması gereken şey, her şıktaki okunuşu zihinde sayıya çevirmek ve bu sayıyı eldeki şifrelerle karşılaştırmaktır. Bu yöntem uygulandığında yalnızca C seçeneğinin doğru olduğu açıkça görülür.

Sonuç olarak, Tuncay’ın oluşturabileceği şifrelerden birinin doğru okunuşu “Sekiz milyon elli sekiz bin sekiz yüz elli”dir ve doğru cevap C şıkkıdır.