Aşağıdakilerden hangisi koşma tipi kafiye örgüsünden biri değildir?

Aşağıdakilerden hangisi koşma tipi kafiye örgüsünden biri değildir?

A) aaaa, bbba, cccca…
B) abab, ccccb, dddb…
C) abxb, dddb, ddda…
D) aaab, ccccb, dddb…
E) abba, cccca, ddda…

Doğru cevap E) abba, cccca, ddda….

Koşma tipi kafiye örgüsünde dikkat edilmesi gereken temel kurallar şunlardır:

• Birinci, ikinci ve dördüncü dizedeki heceler uyaklıdır. Bu dizelerdeki hecelerin sesleri, sesli harfler ve ünsüz harfler bakımından aynı veya benzer olmalıdır.
• Kalan dizeler kendi aralarında uyaklıdır. Bu dizelerdeki hecelerin sesleri de aynı veya benzer olmalıdır.
• Her kıtadaki uyak şeması aynıdır.

Verilen seçenekleri inceleyelim:

• A) aaaa, bbba, cccca…: Bu şema koşma tipi kafiye örgüsüne uygundur. İlk kıtadaki 1., 2. ve 4. dizeler uyaklıdır ve sonraki kıtalarda da bu uyak şeması devam etmektedir.
• B) abab, ccccb, dddb…: Bu şema da koşma tipi kafiye örgüsüne uygundur. İlk kıtadaki 1. ve 3. dizeler ile 2. ve 4. dizeler uyaklıdır ve sonraki kıtalarda da bu uyak şeması devam etmektedir.
• C) abxb, dddb, ddda…: Bu şema koşma tipi kafiye örgüsüne uygun değildir. İlk kıtadaki 2. ve 4. dizeler uyaklı iken, 1. ve 3. dizeler uyaklı değildir. Ayrıca 3. ve 4. kıtalarda da uyak şeması değişmektedir.
• D) aaab, ccccb, dddb…: Bu şema koşma tipi kafiye örgüsüne uygundur. İlk kıtadaki 1., 3. ve 4. dizeler uyaklıdır ve sonraki kıtalarda da bu uyak şeması devam etmektedir.
• E) abba, cccca, ddda…: Bu şema koşma tipi kafiye örgüsüne uygun değildir. İlk kıtadaki 1. ve 3. dizeler ile 2. ve 4. dizeler uyaklı iken, sonraki kıtalarda uyak şeması değişmektedir. 4. kıtadaki 3. ve 4. dizeler uyaklı değildir.

Görüldüğü gibi, yalnızca E seçeneğinde uyak şeması koşma tipi kafiye örgüsüne uymamaktadır.

Dolayısıyla, koşma tipi kafiye örgüsünden biri olmayan seçenek E) abba, cccca, ddda… seçeneğidir.