Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1. Doğru – Güneş’in çapı, Dünya’nın çapından yaklaşık 109 kat daha büyüktür.
2. Yanlış – Güneş büyük bir yıldız olsa da evrendeki en büyük yıldız değildir. Ondan çok daha büyük yıldızlar (örneğin: UY Scuti) vardır.
3. Doğru – Güneş, Ay’dan çok daha büyük bir gök cismidir.
4. Yanlış – Ay’da atmosfer olmadığı için yağmur, rüzgar gibi hava olayları görülmez.
5. Doğru – Dünya da Ay da hem kendi etraflarında döner, hem de bir yörüngede dolanırlar.
6. Doğru – Ay’ın iki ana evresi arasında (örneğin yeni ay ile dolunay arasında) yaklaşık iki hafta geçer.
7. Doğru – Dolunaydan yaklaşık bir hafta sonra son dördün evresi görülür.
8. Yanlış – Ay’ın evreleri, Ay’ın Güneş’e ve Dünya’ya göre konumunun değişmesinden kaynaklanır, kendi etrafında dönmesinden değil.
9. Yanlış – Ay’ın atmosferi çok incedir, bu nedenle canlı yaşamı desteklemez.
10. Doğru – Ay’ın dönme süresi ile dolanma süresi eşit olduğu için, hep aynı yüzünü görürüz.

1. D – Güneş’in çapı, Dünya’nın çapından yaklaşık 109 kat daha büyüktür.
Bu ifade doğrudur. Güneş’in çapı yaklaşık 1.392.000 km, Dünya’nın çapı ise yaklaşık 12.742 km‘dir. Bu da Güneş’in çapının Dünya’dan yaklaşık 109 kat büyük olduğu anlamına gelir. Bu nedenle Güneş, devasa boyutlarıyla Dünya’dan çok daha büyüktür.

2. D – Güneş büyük bir yıldız olsa da evrendeki en büyük yıldız değildir. Ondan çok daha büyük yıldızlar (örneğin: UY Scuti) vardır.
Bu ifade de doğrudur. Güneş, bizim için en önemli yıldız olsa da evrende ondan kat kat daha büyük yıldızlar vardır. Örneğin UY Scuti, Güneş’ten yaklaşık 1700 kat daha büyüktür. Güneş bir orta boy ana kol yıldızıdır; dolayısıyla evrendeki dev yıldızlarla kıyaslandığında aslında çok büyük sayılmaz.

3. D – Güneş, Ay’dan çok daha büyük bir gök cismidir.
Doğru bir ifadedir. Güneş’in çapı Ay’ın çapından yaklaşık 400 kat, hacmi ise yaklaşık 64 milyon kat daha büyüktür. Güneş aynı zamanda hem Dünya’yı hem de Ay’ı aydınlatan ve ısıtan bir enerji kaynağıdır.

4. D – Ay’da atmosfer olmadığı için yağmur, rüzgar gibi hava olayları görülmez.
Bu ifade de doğrudur. Ay’da kalıcı ve yoğun bir atmosfer yoktur. Bu nedenle hava basıncı çok düşüktür, rüzgar, yağmur gibi hava olayları görülmez. Ayrıca bu nedenle Ay’da gökyüzü her zaman siyahtır ve ses iletimi de olmaz.

5. D – Dünya da Ay da hem kendi etraflarında döner, hem de bir yörüngede dolanırlar.
Doğru bir ifadedir. Dünya, kendi ekseni etrafında yaklaşık 24 saatte, Güneş çevresinde ise yaklaşık 365 gün 6 saatte dolanır. Ay da kendi ekseni etrafında ve aynı zamanda Dünya çevresinde 27,3 günde döner. Her ikisi de dönme ve dolanma hareketi yapar.

6. D – Ay’ın iki ana evresi arasında (örneğin yeni ay ile dolunay arasında) yaklaşık iki hafta geçer.
Bu ifade doğrudur. Ay’ın evreleri arasında ortalama olarak 7 gün bulunur. Yeni ay ile dolunay arasında yaklaşık 14-15 gün vardır. Ay’ın tüm evreleri (Yeni Ay, İlk Dördün, Dolunay, Son Dördün) tamamlaması ise 29,5 gün sürer.

7. D – Dolunaydan yaklaşık bir hafta sonra son dördün evresi görülür.
Doğru. Ay evreleri sırasıyla Yeni Ay – İlk Dördün – Dolunay – Son Dördün – Yeni Ay şeklinde ilerler. Her evre arasında yaklaşık bir hafta bulunur. Dolunaydan sonra, Ay küçülmeye başlar ve yaklaşık bir hafta sonra Son Dördün evresine ulaşır.

8. D – Ay’ın evreleri, Ay’ın Güneş’e ve Dünya’ya göre konumunun değişmesinden kaynaklanır, kendi etrafında dönmesinden değil.
Bu ifade de doğrudur. Ay’ın evreleri, Güneş ışınlarının Dünya’dan görülen Ay yüzeyine düşme şekline göre oluşur. Yani Ay’ın Dünya ve Güneş’e göre konumu değiştikçe Dünya’dan görünen kısmı da değişir. Ay’ın kendi etrafında dönmesi evrelere neden olmaz.

9. D – Ay’ın atmosferi çok incedir, bu nedenle canlı yaşamı desteklemez.
Doğru. Ay’da çok ince ve seyrek bir atmosfer vardır (teknik olarak buna egzosfer denir). Bu atmosfer ne solunabilir gaz içerir ne de canlı yaşamı destekleyecek korumayı sağlar. Ayrıca sıcaklık farkları da yaşam için elverişli değildir.

10. D – Ay’ın dönme süresi ile dolanma süresi eşit olduğu için, hep aynı yüzünü görürüz.
Doğru. Ay, kendi ekseni etrafında 27,3 günde döner, Dünya etrafındaki dolanma süresi de 27,3 gündür. Bu eşitlik nedeniyle, senkronize dönüş gerçekleşir ve biz Dünya’dan Ay’ın hep aynı yüzünü görürüz. Diğer yüzü ise uzun yıllar boyunca gizli kalmıştır.