Uçurtmanın Kuyruğu Soruları ve Cevapları
“Uçurtmanın Kuyruğu” şiiri, gökyüzünde daha yükseğe çıkmak ve çevresini daha geniş bir açıdan görmek isteyen bir uçurtmanın yaşadıklarını anlatır. İpi kopunca özgürce yükselen uçurtma; gölleri, denizleri, ırmakları, dağları ve ovaları görür. Gördükleri sayesinde bildiklerinin ne kadar az olduğunu fark eder. Şiirde merak etmenin, keşfetmenin ve yeni şeyler öğrenmenin önemi vurgulanır.
Uçurtmanın Kuyruğu
Uçurtmanın bir huyu,
Oyun sever kuyruğu.
Tek isteği yükselmek
Tepeden yeri görmek.
Ona engel olan,
Rüzgâr ya da ipi tutan,
Bir gün döndü rüzgâra:
— Beni göğe sal, dedi.
İpim kopsun gideyim,
Gökyüzünde gezeyim.
Rüzgâr esti, gürledi
Dileği gerçekleşti
İpi koptu pıt, diye.
Uçup gitti göklere.
Gördü yukarıdan yeri,
Gölleri, denizleri,
Kıvrım kıvrım ırmaklar,
Sıra dağlar, ovalar…
Gönlü birden şenlendi.
— Ufkum açıldı, dedi.
Bildiğim ne az imiş.
Oysa ne çok var, imiş.
Daha yükselsem eğer,
Görürdüm neler neler…
Erol BÜYÜKMERİÇ
Konusu
Şiirin konusu, daha yükseğe çıkmak isteyen bir uçurtmanın ipinin kopmasıyla gökyüzünde özgürce yükselmesi ve dünyayı yukarıdan keşfetmesidir.
Ana Fikri
İnsan yeni yerler gördükçe ve yeni bilgiler öğrendikçe bilmediği daha pek çok şey olduğunu fark eder; merak etmek ve öğrenmek dünyamızı genişletir.
A. Aşağıdaki ifadelere uygun kutuları işaretleyelim.
1. Uçurtmanın huyudur.
Sabah uçmak istemesi.
✓ Kuyruğunun oyun sevmesi.
Uçurtmalarla yarışması.
Cevap: Kuyruğunun oyun sevmesi.
Açıklama: Şiirin başında “Oyun sever kuyruğu.” dizesi yer almaktadır.
2. Uçurtmanın tek isteğidir.
Arkadaşlarıyla oynamak.
Rüzgârda uçmak.
✓ Özgürce yükselmek.
Cevap: Özgürce yükselmek.
Açıklama: Uçurtmanın tek isteği yükselmek ve yukarıdan yeryüzünü görmektir.
3. Uçurtmanın yükselmesine engel olandır.
Rüzgârın bencilliği.
✓ Uçurtmaya bağlı ip.
Havanın sıcaklığı.
Cevap: Uçurtmaya bağlı ip.
Açıklama: Uçurtma ipinin kopmasını ve özgürce gökyüzünde gezmeyi istemektedir.
4. Uçurtmaya yardım edendir.
✓ Rüzgâr
Gökyüzü
Çocuk
Cevap: Rüzgâr.
Açıklama: Rüzgâr esip gürleyince uçurtmanın ipi kopmuş ve dileği gerçekleşmiştir.
5. Uçurtmanın rüzgâra söylediği sözdür.
Dağlara çıkar beni.
Bulutlara çıkar beni.
✓ Göğe sal beni.
Cevap: “Beni göğe sal.”
Açıklama: Uçurtma, daha yükseğe çıkabilmek için rüzgârdan kendisini göğe salmasını istemiştir.
6. Uçurtmanın uçup gittiği yerdir.
✓ Gökyüzü
Dağlar
Güneş
Cevap: Gökyüzü.
Açıklama: Uçurtmanın ipi koptuktan sonra göklere doğru yükseldiği anlatılmıştır.
7. Uçurtmanın gördüğü yerlerdir.
Bahçeler, çayırlar.
✓ Göller, ovalar.
Şehirler, kasabalar.
Cevap: Göller, ovalar.
Açıklama: Uçurtma yukarıdan gölleri, denizleri, ırmakları, dağları ve ovaları görmüştür.
8. Metne uygun olabilecek başlıktır.
Uçurtmanın Rüyası
✓ Uçurtmanın İsteği
Uçurtmanın Başarısı
Cevap: Uçurtmanın İsteği.
Açıklama: Şiirde uçurtmanın en büyük isteği daha yükseğe çıkmak ve yeryüzünü yukarıdan görmektir.
9. Metnin ana kahramanıdır.
✓ Uçurtma
Kuyruk
Rüzgâr
Cevap: Uçurtma.
Açıklama: Şiirde yaşanan olayların merkezinde uçurtma bulunmaktadır.
10. Metnin konusudur.
Oyun merakı.
Rüzgârın merhameti.
✓ Yükseğe çıkma isteği.
Cevap: Yükseğe çıkma isteği.
Açıklama: Uçurtmanın şiir boyunca en büyük isteği yükselmek ve çevresini yukarıdan görmektir.
B. Metne Göre 5N1K Sorularını Cevaplayalım
Ne oldu?
Cevap: Uçurtma daha yükseğe çıkmak istedi. Rüzgârın esmesiyle ipi koptu ve gökyüzüne yükselerek yeryüzündeki birçok yeri gördü.
Nerede oldu?
Cevap: Olay gökyüzünde ve yeryüzünün üzerinde gerçekleşti.
Ne zaman oldu?
Cevap: Şiirde olayın gerçekleştiği kesin bir zaman belirtilmemiştir.
Nasıl oldu?
Cevap: Uçurtma rüzgârdan kendisini göğe salmasını istedi. Rüzgâr esip gürleyince uçurtmanın ipi koptu ve uçurtma göklere yükseldi.
Neden oldu?
Cevap: Uçurtma daha yükseğe çıkmak, özgürce dolaşmak ve yeryüzünü yukarıdan görmek istediği için yükselmeyi arzuladı.
Kim?
Cevap: Şiirin ana kahramanı uçurtmadır. Rüzgâr da olayların gelişmesinde önemli bir yere sahiptir.
C. Metindeki Kelimelerin Anlamlarını Yazalım
Ufuk
Anlamı: Gökyüzü ile yeryüzünün birleşmiş gibi göründüğü uzak çizgi.
Irmak
Anlamı: Genellikle denize, göle veya başka bir akarsuya dökülen büyük akarsu.
Ova
Anlamı: Çevresine göre alçakta kalan geniş ve düz arazi.
Şenlenmek
Anlamı: Neşelenmek, sevinmek, keyiflenmek.
Yükselmek
Anlamı: Bulunduğu yerden daha yukarıya çıkmak.