Aşağıdakilerden hangisi mekana göre tarih çeşitlerine örnektir?

Aşağıdakilerden hangisi mekana göre tarih çeşitlerine örnektir?

A) Hikayeci Tarih
B) Orta Çağ Tarihi
C) Dinler Tarihi
D) Orta Asya Tarihi
E) Siyasi Tarih

• D) Orta Asya Tarihi’dir.

Tarih bilimi; olayları, kişileri, kurumları, toplumları ve bunların gelişimini incelerken farklı bakış açılarıyla sınıflandırılabilir. Bu sınıflandırmalardan biri de konularına ve kapsamlarına göre tarih çeşitleridir. Genel olarak tarih çeşitleri üç ana başlıkta toplanır:

1. Zamana Göre Tarih (Kronolojik): Belirli bir zaman dilimini inceler. Örneğin: Orta Çağ Tarihi, Yeni Çağ Tarihi.
2. Mekana Göre Tarih (Coğrafi): Belirli bir bölgeye veya coğrafyaya odaklanır. Örneğin: Orta Asya Tarihi, Avrupa Tarihi, Anadolu Tarihi.
3. Konuya Göre Tarih: Belli bir temayı ya da alanı inceler. Örneğin: Siyasi Tarih, Ekonomi Tarihi, Dinler Tarihi, Sanat Tarihi.

A) Hikayeci Tarih: Tarihi olayları anlatım tarzına göre sınıflandırır. Bilimsel analizden çok olayların hikaye gibi aktarılmasına dayanır. Mekâna değil, anlatım tarzına dayalıdır.

B) Orta Çağ Tarihi: Bu sınıflandırma zamanla ilgilidir. Belirli bir tarihsel dönemi (yaklaşık 5. yüzyıl – 15. yüzyıl) ifade eder. Bu nedenle zamana göre tarih çeşitlerine girer.

C) Dinler Tarihi: Dini gelişmelerin, inanç sistemlerinin ve dini kurumların tarihini konu alır. Bu da konuya göre tarih sınıfına girer.

D) Orta Asya Tarihi: Burada hem coğrafi bir alan (Orta Asya) hem de bu bölgeyle ilgili tarihi gelişmeler söz konusudur. Bu nedenle mekâna göre tarih çeşitleri arasında yer alır ve doğru cevaptır.

E) Siyasi Tarih: Devletlerin kuruluşları, savaşlar, antlaşmalar gibi konuların tarihsel gelişimini inceler. Bu da konuya göre tarih kapsamında değerlendirilir.

Mekâna göre tarih çeşitleri, belirli bir bölge ya da coğrafi alanla sınırlı tarihsel gelişmeleri inceler. Örneğin “Orta Asya Tarihi”, bu bölgedeki Türk devletleri, göç hareketleri, kültürel ve siyasi olayları kapsar. Diğer seçenekler ya anlatım tarzı (A), zaman (B) ya da konuya (C ve E) yöneliktir. Bu nedenle doğru cevap: D) Orta Asya Tarihi.