5. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 49

1. ÜNİTE PERFORMANS GÖREVİ

AMAÇ

• Evrendeki mükemmel düzene ilişkin akıl yürütebilme
• Evrendeki mükemmel düzeni fark ederek Allah’ın (cc) varlığı ve birliği hakkında gözleme dayalı tahmin edebilme
• Allah’ın (cc) güzel isimleri hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilme

GÖREV

Bu çalışmadaki göreviniz, vücudumuzu oluşturan sistemlerden yola çıkarak evrendeki düzen ve Allah’ın varlığı hakkında akıl yürütebilmeniz; vücudumuz ve evren arasındaki benzerliklerden hareketle Yüce Allah’ın isimlerinin yansımalarını yorumlayacağınız beş dakikalık kısa bir sunum ( video, sunu, poster vb.) hazırlamanızdır.

BECERİLER

• Bilgi Toplama
• Gözleme Dayalı Tahmin Etme
• Yorumlama
• Tümevarıma Dayalı Akıl Yürütme

ÜRÜN

Video
Sunu
Poster vb

PUANLAMA YÖNTEMİ

Dereceli Puanlama Anahtarı ve Öz Değerlendirme Formu

SÜRE

Hazırlık: 2 Hafta
Sınıf İçi Performans: 40 dakika

1. İnsan vücudunda yer alan sistemlerin işleyişi hakkında araştırma yapınız. Baş, gövde, uzuvlar ve iç organlar gibi temel yapıların işleyişi hakkında bilgi toplayınız.

İnsan vücudu, farklı sistemlerin uyumlu ve koordineli çalışmasıyla hayatını sürdürür. Her sistemin kendine özgü görevleri vardır, ancak hepsi birbiriyle bağlantılıdır.

Sinir Sistemi

• Görev: Vücudun kontrol merkezi, bilgiyi toplar, işler ve tepki verir.
• Yapı: Beyin, omurilik ve sinirlerden oluşur.
• İşleyiş: Beyin, duyuları algılar, karar verir ve kasları hareket ettirir. Omurilik sinyalleri beyne ve vücudun diğer bölgelerine taşır.

Dolaşım Sistemi

• Görev: Kan aracılığıyla oksijen, besin ve atık maddeleri taşır.
• Yapı: Kalp, kan damarları (arter, ven, kapiller).
• İşleyiş: Kalp kanı pompalar, damarlar aracılığıyla vücuda taşınan kan hücrelere oksijen ve besin sağlar, atıklar uzaklaştırılır.

Solunum Sistemi

• Görev: Oksijen alımı ve karbondioksit atımı.
• Yapı: Burun, yutak, gırtlak, trakea, bronşlar ve akciğerler.
• İşleyiş: Hava burundan alınır, akciğerlere iletilir, burada oksijen kana geçer, karbondioksit ise dışarı atılır.

Sindirim Sistemi

• Görev: Besinlerin sindirilmesi ve emilimi.
• Yapı: Ağız, yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsaklar, karaciğer, pankreas.
• İşleyiş: Besin ağızda parçalanır, mide ve bağırsaklarda kimyasal işlemlerle sindirilir, emilen besinler kana geçer.

İskelet ve Kas Sistemi

• Görev: Vücuda şekil verir, destek sağlar, hareketi sağlar.
• Yapı: Kemikler, eklemler, kaslar.
• İşleyiş: Kaslar kasılarak kemiklere hareket verir, iskelet vücuda dayanıklılık sağlar.

Üriner Sistem (Böbrek ve İdrar Yolu)

• Görev: Atık maddelerin idrar yoluyla vücuttan atılması.
• Yapı: Böbrekler, idrar kesesi, üretra.
• İşleyiş: Kan böbreklerde süzülür, atık maddeler idrar olarak vücuttan atılır.

Endokrin Sistem

• Görev: Hormon salgılayarak vücudun çeşitli fonksiyonlarını düzenler.
• Yapı: Hipofiz, tiroit, pankreas, böbrek üstü bezleri vb.
• İşleyiş: Hormonlar kan yoluyla taşınır, büyüme, metabolizma ve üreme gibi süreçleri kontrol eder.

Bağışıklık Sistemi

• Görev: Vücudu hastalıklara karşı korur.
• Yapı: Lenf düğümleri, dalak, kemik iliği, beyaz kan hücreleri.
• İşleyiş: Zararlı mikroorganizmaları tanır ve yok eder.

Temel Vücut Yapılarının İşleyişi

Baş

• İçindekiler: Beyin, gözler, kulaklar, burun, ağız.
• İşleyiş: Beyin vücudun komut merkezidir. Duyu organları (göz, kulak, burun, dil, deri) çevreden bilgi alır. Ağız sindirimin başlangıcıdır ve konuşmayı sağlar.

Gövde

• İçindekiler: Kalp, akciğerler, mide, karaciğer, böbrekler, bağırsaklar.
• İşleyiş: Göğüs bölgesi solunum ve dolaşım sistemlerini barındırır. Karın bölgesi sindirim ve boşaltım organlarını içerir. Bu organlar vücudun enerji ihtiyacını karşılar, atıkları atar.

Uzuvlar (Kollar ve Bacaklar)

• İşleyiş: Kaslar ve kemikler hareketi sağlar. Kollar nesneleri tutmaya, bacaklar yürüme ve koşmaya yardımcı olur.

2. İnsan vücudundaki işleyiş ile evrendeki yapılar (dağlar, bitkiler, diğer canlılar vb.) arasında hangi benzerliklerin olabileceğini araştırınız.

Hiyerarşik Yapı ve Organizasyon

• İnsan Vücudu: Hücreler, dokular, organlar, sistemler şeklinde organize olmuştur. Hücreler bir araya gelerek dokuları, dokular organları, organlar sistemleri oluşturur.
• Evren: Atomlar, moleküller, gezegenler, yıldızlar, galaksiler, galaksi kümeleri şeklinde hiyerarşik bir yapı vardır. Küçük yapı taşları daha büyük ve karmaşık yapıları oluşturur.

Benzerlik: Her iki sistemde de küçük birimler bir araya gelerek daha büyük ve karmaşık bir yapıyı meydana getirir.

Enerji Akışı ve Dönüşümü

• İnsan Vücudu: Hücrelerde kimyasal enerji (ATP) üretilir ve kullanılır. Metabolizma sayesinde enerji alınıp dönüşüm sağlar.
• Evren: Yıldızlarda nükleer füzyon yoluyla enerji açığa çıkar. Güneş’ten gelen enerji gezegenlere hayat verir.

Benzerlik: Enerji dönüşümü ve akışı, hem insan vücudunda hem de evrende yaşam ve işleyişin temelidir.

İletişim ve Bilgi Transferi

• İnsan Vücudu: Sinir sistemi ve hormonlar aracılığıyla hücreler ve organlar arasında bilgi aktarılır.
• Evren: Işık, radyo dalgaları, elektromanyetik sinyaller aracılığıyla uzak yıldızlar ve galaksiler hakkında bilgi edinilir. Ayrıca evrende yerçekimi dalgaları gibi bilgi taşıyan fenomenler vardır.

Benzerlik: İletişim ve bilgi aktarımı, sistemlerin işlevselliği için gereklidir.

Kendini Düzenleme ve Homeostazi

• İnsan Vücudu: Vücut sıcaklığı, kan şekeri, pH gibi değerler belli sınırlar içinde tutulur.
• Evren: Gezegenlerin yörüngeleri ve evrensel kuvvetler (yerçekimi, elektromanyetik kuvvet) düzenli ve dengelidir. Bazı ekosistemler kendi kendini dengeler.

Benzerlik: Hem vücut hem de evrendeki yapılar, denge ve düzen içinde işleyerek istikrar sağlar.

Mikrokozmos – Makrokozmos İlişkisi

• İnsan vücudundaki atomlar ve moleküller evrende bulunan atomlarla aynıdır.
• Hücre çekirdeğindeki DNA, evrende düzen ve bilgi taşıyan karmaşık bir yapıdır.

Benzerlik: Küçük ölçeklerdeki yapılar evrendeki büyük ölçeklerdeki yapılarla benzer prensiplere göre organize olur.

Döngüsellik ve Yenilenme

• İnsan Vücudu: Hücreler sürekli yenilenir, metabolik döngüler vardır.
• Evren: Su döngüsü, mevsim döngüleri, yıldızların doğuşu ve ölümü gibi sürekli döngüler yaşanır.

Benzerlik: Döngüsel süreçler hem canlı hem de cansız sistemlerde sürekliliği sağlar.

Çok Hücreli ve Çok Parçalı Sistemler

• İnsan vücudu, çok sayıda hücrenin birlikte çalıştığı bir süper organizmadır.
• Evren ise sayısız yıldız, gezegen, kara delik ve diğer yapıların bir arada olduğu devasa bir sistemdir.

Benzerlik: Parçalar arasındaki işbirliği ve uyum, bütünün işleyişi için kritik öneme sahiptir.

3. Araştırmanız sonucu elde ettiğiniz bilgilerden hareketle aşağıdaki örneklerden faydalanarak insan ve evren arasındaki benzerlikleri anlatacağınız bir ürün hazırlayınız.

• Poster veya Afiş: İnsan vücudu sistemleri ile evrendeki karşılıklarını görsellerle gösteren bir poster hazırlayabilirsin. Örneğin, kemiklerin yanında dağların resmi, solunum sistemi yanında bitkiler ve fotosentez.
• Sunum: PowerPoint veya Google Slides ile sistemler ve evren arasındaki benzerlikleri slaytlarda anlatabilirsin.
• Model veya Maket: Karton veya mukavvadan insan vücudu ve dünya maketi yapıp benzer bölümleri işaretleyebilirsin.
• Şiir veya Hikaye: İnsan vücudu ile evrenin nasıl paralellik gösterdiğini anlatan yaratıcı bir şiir veya kısa hikaye yazabilirsin.
• Dijital Poster veya Infografik: Bilgisayar programları ile grafikler ve açıklamalar hazırlayarak görsel bir infografik oluşturabilirsin.