1. Sınıf Türkçe Ders Kitabı 2. Kitap Cevapları Meb Yayınları Sayfa 40

Soru cümlelerine getirilen “mı/mi” ekleri sözcükten ayrı yazılır. Verilen örneği inceleyelim. Cümleleri örnekteki gibi tamamlayalım.

1- Dedem sandık buldu mu?
2- Sandığı birlikte açalım mı?
3- Sandığın kapağı ahşap mı?
4- Babam anılarını anlatır mısın?

Türkçede “mı/mi/mu/mü” soru ekleri, cümleye soru anlamı katan ve genellikle yüklemden sonra gelen eklerdir. Bu ekler, cümledeki sözcüklerden ayrı yazılır ve kendisinden sonra gelen kelimeye bitişik yazılır: “mu acaba?”, “mi ki?”, “mıydı?” gibi. Bu yazım kuralı Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenmiş olup, resmi yazışmalarda, edebi metinlerde ve sınavlarda dikkat edilmesi gereken önemli bir dil bilgisi kuralıdır.

Örneğin, “Sandığı birlikte açalım mı?” cümlesinde, “mı” eki ayrı yazılmıştır çünkü kendisinden önce gelen kelimeye anlam bakımından bağlıdır ama yazım yönünden ayrı bir görevde bulunur. Eğer bu ek, önceki sözcüğe bitişik yazılsaydı, yani “açalım mı” yerine “açalımmı” gibi birleşik yazılsaydı, yazım hatası olurdu. Aynı şekilde “Sandığın kapağı ahşap mı?” cümlesinde de “mı” eki, soru anlamı katmak için cümlede yer almakta ve kendisinden önce gelen sözcükten ayrı yazılmaktadır.

Bu eklerin yazımı sırasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus, vurgunun ve tonlamanın cümledeki yerini doğru belirlemektir. Çünkü “mı/mi” ekleri, cümlede yalnızca soru anlamı katmakla kalmaz, aynı zamanda cümledeki anlamı da yönlendirir. Örneğin, “Geliyor mu?” cümlesinde soru, kişinin gelip gelmediğini öğrenme amacı taşırken; “Geliyor, mu?” gibi yanlış bir yazım hem dil bilgisi açısından hatalı olur hem de okuyucuyu anlam karmaşasına sürükleyebilir.

Öğrenciler bu kurala küçük yaşlardan itibaren dikkat etmeli, yazdıkları metinlerde soru eklerini ayrı yazmaya özen göstermelidir. Ayrıca bu kurala uymak, anlatımın daha doğru ve anlaşılır olmasını sağlar. Bu nedenle hem yazılı hem de sözlü anlatımda “mı/mi” gibi soru eklerinin ayrı yazılması bir dil bilinci göstergesidir.