5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 23

b. Aşağıdaki paragrafta yay ayraçların ( ) içine virgül, soru işareti, nokta ve tırnak işaretinden uygun olanı koyunuz.

İdil uzunca bir süre yanından geçen arabalara baktı(.) Hiçbir araba durmuyor(,) vızır vızır geçip duruyordu(.) Saatine baktı, bir hayli geç olmuştu(.) Çoktan gelmesi gerekiyordu oysa(.) Acaba bir şey mi olmuştu(?) Aramamıştı da(.) Telefonunu çıkardı cebinden(.) Parmakları(,) telaşla(,) titreyerek dokundu ekrana(.) Çaldı ama açmadı annesi(.) Babasının söylediklerini düşündü(:)”Annen mutlaka gelecek(,) boşuna telaşlanma(.)”() İdil(,) annesinden ayrı kaldığı bu üç ay boyunca onu çok özlediğini düşündü(.) Çok değil birkaç dakika sonra önünde duran beyaz(,) iki kapılı(,) küçük bir arabanın sesiyle kafasını kaldırdı(.) Annesi gülümseyerek ona bakıyordu(.)

8. Etkinlik

a. Türkçe zengin bir dildir. Ana dilimizi kullanırken mümkün olduğunca Türkçe kelimeleri kullanmalıyız. Dilimize henüz yerleşmemiş yabancı kökenli kelimeleri kullanmaktan kaçınmalıyız. Örneğin “Arkadaşım bana, mutlu olmak için paranın önemli olduğu fikrini empoze ediyor.” cümlesinde “empoze” kelimesinin yerine Türkçe karşılığı olan “dayatmak” sözcüğünü kullanmamız daha doğru olacaktır. Yabancı kökenli kelimelerin Türkçe karşılıkları için Türk Dil Kurumunun http://www.tdk.gov.tr genel ağ sitesinden faydalanabilirsiniz.

b. “Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız. Ardından aşağıda verilen görseli inceleyerek görselin yanındaki bilgileri okuyunuz. Ülkemizin kucak açtığı Suriye vatandaşlarını düşününüz. Hayatta kalma mücadelesi veren bu insanların mutlu olabilmesi için neler yapılabilir? Öğretmeninizin kontrolünde arkadaşlarınızla konuşunuz.

Suriye’den ülkemize sığınan vatandaşların yaşadığı zorlukları düşündüğümüzde, onların hayatta kalma mücadelesini hafifletmek ve mutlu olmalarını sağlamak için birçok alanda destek ve iyileştirme yapılabilir.

1. Temel İhtiyaçların Karşılanması: Barınma, sağlık hizmetleri, temiz su, gıda ve hijyen koşullarının sağlanması hayati önemdedir. Kamplarda ya da şehirlerde yaşayan sığınmacıların bu temel ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanması onların hayat kalitesini artırır.
2. Eğitim ve Dil Eğitimi: Çocukların ve yetişkinlerin eğitimine erişim sağlanması, özellikle Türkçe öğrenmeleri için ücretsiz dil kursları düzenlenmesi, hem sosyal entegrasyonu kolaylaştırır hem de geleceğe dair umutlarını artırır.
3. Psikososyal Destek: Savaş travmaları yaşamış bu insanların psikolojik destek almaları çok önemlidir. Psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarının desteğiyle travmaların azaltılması, mutluluk ve umut duygusunun gelişmesini sağlar.
4. İstihdam ve Meslek Edindirme: Sığınmacıların çalışma hayatına katılımını kolaylaştıracak yasal düzenlemeler yapılmalı, mesleki eğitim programları sunulmalı. Bu sayede hem ekonomik bağımsızlıkları artar hem de topluma katkıda bulunurlar.
5. Toplumsal Entegrasyon: Yerel halkla diyalog ve iş birliği projeleri geliştirilerek karşılıklı anlayış ve hoşgörü teşvik edilmeli. Ortak kültürel etkinlikler, spor ve sanat faaliyetleri düzenlenerek sosyalleşmeleri desteklenmeli.
6. Hukuki ve Sosyal Hakların Korunması: Sığınmacıların temel insan haklarına saygı gösterilmeli, hukuki danışmanlık hizmetleri verilmeli ve ayrımcılığa karşı korunmaları sağlanmalı.
7. Güvenli ve Dignified Yaşam Alanları: İnsan onuruna yakışır yaşam alanları yaratmak, fiziksel ve psikolojik güvenliklerini sağlamak önemlidir.
8. Toplumsal Farkındalık ve Destek Kampanyaları: Kamuoyunun sığınmacılara karşı olumlu bakış açısını desteklemek ve toplumun geniş kesimlerinin yardım elini uzatmasını sağlamak için bilinçlendirme çalışmaları yapılabilir.

Dünyanın birçok yerinde insanlar savaşlarla boğuşuyor. Bazılarının adlarını bile duymadığımız ülkelerde insanlar, yaşamlarını sürdürme mücadelesi veriyor. Savaşlar devam ederken göçler başlıyor bir yandan. Umuda giden yolculukta sayısız kadın, çocuk, genç, yaşlı… Bırakın ceplerindekini, midelerinde kuru ekmek hasretiyle yorgun ama sabırla yürüyor. Umut yolunun sonundaki ülkelerden bir tanesi de Türkiye…

Konuşmacı arkadaşlarınızın, konuşma yaparken duygu ve düşüncelerini yüzlerine, el ve kol hareketlerine yansıtıp yansıtmadıklarını düşünüp değerlendiriniz.

Aile büyüklerinize sizi veya kardeşleriniz varsa onları yetiştirmek için nelere dikkat ettiklerini sorunuz. Aldığınız cevabı yazarak sınıfa getiriniz.

• Öncelikle sevgi ve sabırla yaklaşmak çok önemliymiş. Bizi her zaman sevgiyle kucaklamışlar ve hata yaptığımızda anlayışlı olmuşlar.
• Eğitimimize çok önem vermişler, okula düzenli gitmemiz ve derslerimize çalışmamız için destek olmuşlar.
• Doğru ve saygılı davranışlar öğrenmemiz için örnek olmuşlar. İnsanlara karşı nazik ve saygılı olmamızı istemişler.
• Sağlıklı beslenmemiz ve düzenli uyumamız gerektiğini hep hatırlatmışlar.
• Bizi kötü alışkanlıklardan korumak için dikkatli olmuşlar ve iyi arkadaşlar edinmemize yardımcı olmuşlar.
• Ev işlerine yardımcı olmamızı sağlayarak sorumluluk sahibi olmamızı istemişler.
• Ayrıca, her zaman dürüst olmamız ve doğruyu söylememiz gerektiğini vurgulamışlar.