5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 131

5. Aşağıda verilen ifadelerden nesnel olanların başına “N”, öznel olanların başına “Ö” yazınız.
(Ö) Bu kazak sana hiç yakışmamış.
(N) Ay, Dünya’nın uydusudur.
(N) Kırmızı renkli bir kazak giyiyordu.
(Ö) Yeterince araştırma yapmamış gibisin.
(N) İnekler otçul hayvanlardır.
(Ö) Hayatımda izlediğim en güzel diziydi.
(Ö) Oldukça sinirli ve kaba biriydi o.
6. Altı çizili kelimelerin bulundukları cümlelerde hangi anlamda kullanıldığını belirleyiniz. Tespitleriniz doğrultusunda ilgili bölümü işaretleyiniz.
| Cümleler | Gerçek anlam | Mecaz anlam |
|---|---|---|
| Seçil’in sözleri, Selahattin’i çok yaraladı. | ✅ | |
| Ağaçtan düşüp elini yaraladı. | ✅ | |
| Ona bakarken acı acı güldü. | ✅ | |
| Yemeğin acısı biraz fazla olmuştu. | ✅ | |
| Yüreğimin tam ortasına büyük bir sıkıntı oturdu. | ✅ | |
| Kısa bir süre koltukta tek başına oturdu. | ✅ | |
| İki ülke yıllardır savaşıyordu. | ✅ | |
| Ülkemiz ne olursa olsun salgına karşı bu savaşı kazanacaktır. | ✅ |
7. Aşağıdaki kelimelerden ünlü düşmesine uğramış olanların başındaki kutucuğu işaretleyiniz.
✅ ağzım
✅ burnum
✅ önlüğü
✅ oğlum
✅ ömründen
8. Aşağıdaki kelimelerden ünlü daralmasına uğramış olanları işaretleyiniz.
✅ anlamıyor
✅ ağlıyor
✅ çıkartıyor / çıkarıyor
✅ duymuyor
✅ gelmiyor
✅ geziyor
✅ kaçıyor
✅ saklanıyor
✅ seçmiyor
✅ söylüyor
✅ temizlemiyor
✅ tuzluyor
✅ uçuyor
✅ veriyor
✅ yaşıyor
✅ yiyor
Soru: Sizce dilimizde ünlü düşmesi ve ünlü daralması neden ortaya çıkar?
Cevap: Çünkü Türkçede sözcükler konuşma sırasında daha kolay ve hızlı söylenmeye çalışılır. Bu yüzden bazı sesler düşer ya da daralır.
Açıklama: Ünlü düşmesi ve daralması, Türkçenin ses uyumunu ve söyleyişteki kolaylığı sağlamak için ortaya çıkan ses olaylarıdır.






