5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 17

Dinî Yapı

Arap Yarımadası, İslamiyet’ten önce farklı dinlerin ve inanış şekillerinin etkisi altındaydı. En yaygın inanç biçimi ise putperestlikti. Mekkeliler kendi yaptıkları putlara taparlardı. Putların Allah (cc) ile kendileri arasında aracı olduğuna inanırlardı. Kâbe içerisinde her kabilenin ayrı bir putu vardı. Putları ziyarete gelenlerle canlılık kazanan Mekke, hem ticaretin hem de putperestliğin merkezi hâline gelmişti. Arapların taptığı putların en büyüğü Hubel’di.

Arap Yarımadası’nda putperestliğin dışında Hristiyanlık ve Yahudilik de yaygındı. Bu dinlerin dışında Hz. İbrahim’in getirdiği tevhit inancını koruyan Haniflik de vardı. Hanifler Allah’ın (cc) varlığına ve birliğine inanıyorlardı. Dinî yapıdaki bu farklılıklar toplumu olumsuz etkiliyordu. Arap Yarımadası’nda Cahiliye Dönemi yaşanmasının sebeplerinden biri de buydu. Putların her gün ziyaret edilmesi Mekke’yi önemli bir dinî ve ticari merkez hâline getirmiştir.

Cahiliye Dönemi’nin özelliklerini maddeler hâlinde yazınız.

1. Putperestlik yaygındı: Araplar çok sayıda puta tapıyorlardı. Kâbe’nin çevresinde birçok put bulunuyordu.
2. Toplumsal adaletsizlik hakimdi: Güçlüler zayıfları ezer, köleler insan yerine konmazdı. Kadınlara değer verilmezdi.
3. Kabilecilik ön plandaydı: Kabile bağı her şeyden üstün tutulur, kan davaları sıkça yaşanırdı.
4. Kız çocukları diri diri toprağa gömülürdü: Kız çocuklarına sahip olmak utanç verici sayılır, bu nedenle bazı aileler kızlarını öldürürdü.
5. Cehalet yaygındı: Okuma-yazma bilen çok azdı. Bilgiye, eğitime ve bilime önem verilmezdi.
6. Faizcilik ve tefecilik yaygındı: Zenginler, fakirlere yüksek faizle borç verir, bu durum fakirleri daha da zor duruma sokardı.
7. İçki ve kumar alışkanlığı yaygındı: Eğlence hayatı içki, kumar ve şiirle geçerdi.
8. Kadınların miras hakkı yoktu: Kadınlar mirastan pay alamaz, eşya gibi alınıp satılabilirlerdi.
9. Ahlaki yozlaşma hakimdi: Ahlaki değerler zayıflamış, insanlar arasında güven ve dürüstlük azalmıştı.
10. Şiir ve edebiyat gelişmişti: Özellikle sözlü edebiyat (kaside, gazel, mersiye) güçlüydü, şairler toplumda saygı görürdü.

Kâbe, Cahiliye Dönemi’nde Arapların sosyal, dinî ve ekonomik yaşantılarının merkeziydi. Çevresindeki bazı mekânlar da kutsal kabul edilirdi. Kâbe’nin on dokuz metre yakınında yer alan zemzem kuyusu bu mekânlardan biriydi. Zemzem suyu Mekke’nin yerleşim yeri hâline gelmesinde önemli rol oynamıştır.