2. Sınıf Müzik Ders Kitabı Cevapları Hecce Yayıncılık Sayfa 53

KISA VE UZUN SÜRELİ HECE

Konuya Hazırlanalım

“Lapa lapa kar yağıyor.” cümlesini okuyunuz. Cümledeki kelimelerin hecelerini hep aynı uzunlukta mı söylüyorsunuz? Açıklayınız.

Cevap:
Hayır, cümledeki heceler aynı uzunlukta söylenmez. Bazı heceler kısa, bazıları daha uzundur. Örneğin “lapa” kelimesindeki “la” kısa, “pa” biraz daha uzundur. Bu fark konuşma ritmini oluşturur.

Konuşmalarınızda ağzınızdan çıkan her hecenin konuşma süresi birbirine eşit değildir. Bazı heceler uzun, bazı heceler ise kısa sürede söylenir. Böylece konuşma ritmi ortaya çıkar.
Sesli harfle biten heceler kısa heceler, sessiz harfle biten heceler de uzun heceler olarak adlandırılır.

Aşağıda kısa süreli hecelerden oluşmuş dört kelimelik bir cümle verilmiştir. Cümledeki kısa süreli heceler altına “•” işareti konularak gösterilmiştir. Cümleyi hece sürelerine uygun biçimde okuyunuz. Cümleyi okurken el ve ayağınızla tempo tutarak kısa süreli hecelere vuruş yapınız.

A – na – lu – ku – zu, ki – na – lu – ku – zu.
• • • • • • • •

Cevap:
Cümleyi okurken her “•” noktasında el çırpma veya ayağı yere hafifçe vurma yapılır. Her hece eşit sürede, kısa bir tempoyla söylenir.

Aşağıda uzun süreli hecelerden oluşmuş dört kelimelik bir cümle verilmiştir. Cümledeki uzun süreli heceler altına “–” işareti konularak gösterilmiştir. Cümleyi hece sürelerine uygun biçimde okuyunuz. Cümleyi okurken el ve ayağınızla tempo tutarak uzun süreli hecelere vuruş yapınız.

Er – ken yat, er – ken kalk.
– – – –

Cevap:
Cümledeki her “–” vuruşunda el veya ayakla daha uzun bir tempo tutulur. Her hece uzatılarak okunur ve konuşmanın ritmi yavaşlatılır.

Cevap ve Çözüm

Bu etkinlikte öğrenciler, hece sürelerinin konuşma ve müzikteki ritim üzerindeki etkisini öğrenirler. Kısa ve uzun heceler, ritmin temel yapı taşlarıdır. Kısa heceler hızlı, uzun heceler ise yavaş vuruşlarla ifade edilir. Bu fark, konuşma ve müzikte akıcılık sağlar. Etkinlikte öğrenciler el ve ayak hareketleriyle ritim tutarak hecelerin süre farkını fark eder. Böylece konuşma ve müzikte zamanlama, vurgu ve tempo kavramlarını öğrenirler.

Açıklama

Bu sayfanın konusu kısa ve uzun süreli hecelerdir. Heceler konuşmanın ritmini belirleyen en küçük ses birimleridir. Müzikte olduğu gibi dilde de bazı sesler kısa, bazıları uzundur. Kısa heceler çabuk söylenir, uzun heceler ise daha geniş bir zaman diliminde ifade edilir. Bu fark, dilin melodisini oluşturur.
Sesli harfle biten heceler kısa, sessiz harfle bitenler uzun sayılır. Kısa heceler hızlı konuşmayı, uzun heceler ise vurgulu ve yavaş konuşmayı sağlar. Bu etkinlik sayesinde öğrenciler, ritim, tempo ve vurgu kavramlarını hem dil hem müzik açısından kavrar. Ayrıca konuşurken veya şarkı söylerken sesleri uzatmanın ya da kısaltmanın anlamı nasıl değiştirdiğini fark ederler.

Değerlendirme Soruları

1. Kısa ve uzun süreli hece nedir?
➡️ Kısa hece, hızlı söylenen ses birimidir; uzun hece ise daha uzun sürede söylenir.

2. Bir hecenin kısa veya uzun olmasını ne belirler?
➡️ Hecenin sesli veya sessiz harfle bitmesi ve söylenme süresi belirler.

3. Kısa ve uzun heceler konuşmada ne işe yarar?
➡️ Konuşmanın ritmini oluşturur, vurguyu ve akıcılığı sağlar.

4. Hecelerin süreleri müzikle nasıl ilişkilidir?
➡️ Müzikteki notalar gibi, heceler de süreyle okunur; kısa heceler kısa notaları, uzun heceler uzun notaları temsil eder.

5. Kısa ve uzun heceleri ayırt etmek neden önemlidir?
➡️ Çünkü doğru ritimle konuşma ve şarkı söyleme becerisi gelişir, ses uyumu artar.