1. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Dizin Yayınları Sayfa 63

12 tane birlik; 1 onluk, 2 birlik eder.
13 tane birlik; 1 onluk, 3 birlik eder.
14 tane birlik; 1 onluk, 4 birlik eder.
15 tane birlik; 1 onluk, 5 birlik eder.

Öncelikle, onluk sayı sistemi 10 sayısına dayalıdır. Yani, bir basamaktaki değer 10’a ulaştığında, bir üst basamağa geçilir. Bu, 10 sayısının temel birim olarak alındığı anlamına gelir. Örneğin, 12 sayısına baktığımızda; bu sayı “1 onluk ve 2 birlik” olarak ifade edilir. Yani, 1 tane 10’luk (onluk) ve 2 tane 1’lik (birlik) vardır. Burada 1 onluk, 10 birliğe eşittir. Aynı şekilde, 13 sayısında 1 onluk ve 3 birlik vardır. Bu da 10 + 3 = 13 demektir.

Verilen örneklerde 12, 13, 14 ve 15 sayıları incelendiğinde, her sayının içinde bir adet onluk birimi olduğunu ve kalan kısmın birliklerden oluştuğunu görüyoruz. 14, “1 onluk ve 4 birlik”; 15 ise “1 onluk ve 5 birlik” olarak ayrılır. Bu sistem sayıları anlamayı ve işlemleri kolaylaştırmayı sağlar. Çünkü sayılar küçük parçalara ayrılır ve her parçanın değeri basitçe hesaplanabilir.

Bu onluk sistem sayesinde, sayılar basamaklar halinde okunur ve yazılır. Birlikler basamağı 0’dan 9’a kadar sayılar alabilirken, 10 olduğunda birlikler basamağı sıfırlanır ve onluklar basamağı bir artar. Örneğin, 9 birlik 1 onluk etmez ama 10 birlik, 1 onluk olarak ifade edilir. Bu mantık, sayıların düzenlenmesini ve işlem yapılmasını kolaylaştırır.

Sonuç olarak, 12, 13, 14 ve 15 sayılarının “1 onluk ve x birlik” şeklinde ifade edilmesi, onluk sayı sisteminin temel yapısını gösterir. Bu yapı, matematiği öğrenirken ve sayılarla çalışırken oldukça işlevseldir. Çünkü büyük sayıları anlamlandırmak ve işlemleri yapmak için sayıları küçük ve yönetilebilir parçalara bölmek gerekir; işte onluk sistem tam olarak bunu sağlar. Böylece sayılar hem yazılış hem de okunuş açısından sistematik bir düzene oturur.